Asbestos

Asbestvezels- English translation please
Asbest is een verzamelnaam voor natuurlijke mineralen die bestaan uit microscopisch kleine, naaldachtige vezels. In Nederland is de verkoop, het gebruik en bewerken (zagen, boren, schuren of slopen) van asbest vanaf 1 juli 1993 verboden vanwege de gevaren voor de gezondheid. Voor die tijd werd asbest om zijn goede eigenschappen vaak gebruikt als bouwmateriaal: het is sterk, slijtvast, bestand tegen hoge temperaturen, isolerend en bovendien goedkoop. De meest toegepaste soorten zijn wit asbest (chrysotiel), blauw asbest (crocidoliet) en bruin asbest (amosiet).

Toepassing asbest
Asbest is in het verleden vaak toegepast en kan nog voorkomen in oudere gebouwen, vooral die gebouwd zijn tussen 1945 en 1993. In Nederland werd ruim 80% van het geïmporteerde asbest verwerkt tot asbestcement producten (zoals golfplaten en waterleidingbuizen). Daarnaast werd het mineraal toegepast in rem- en frictiemateriaal, als isolatiemateriaal, als hittebestendig textiel, in brandwerende platen, in onderlagen van vloerbedekkingen en in pakkingen en filters van de chemische- en voedingsmiddelen industrie. Geschat wordt dat er ongeveer 3.500 producten zijn waarin asbest is verwerkt. Asbesthoudende materialen zijn veel toegepast in bouwwerken als fabrieken, openbare gebouwen, woningen, stallen en schuren, maar ook in objecten, zoals schepen, treinen, auto's en wegen. Op de website van Kenniscentrum InfoMil vindt u een globaal overzicht van asbesttoepassingen en de asbestwijzer om een indruk te krijgen waar zich mogelijk asbest in en om het huis bevindt.

Vrijkomen asbestvezels
Als asbest niet of nauwelijks gebonden is aan een bindmateriaal of als het bindmateriaal in slechte staat verkeert, kunnen asbestvezels vrijkomen. Maar ook als asbesthoudend materiaal op een ondeskundige manier wordt gesloopt of bewerkt kunnen vele miljoenen vezels in de lucht komen en worden ingeademd. Denk bijvoorbeeld aan schuren, boren, zagen en breken. De asbestvezels blijven achter als stof en kunnen eenvoudig in de lucht rondzweven. Asbesthoudend materiaal kan bovendien terecht zijn gekomen in puingranulaat, grond en in de bodem.

Asbest is gevaarlijk bij inademing van de vezels. Deze kunnen vrij komen bij slijtage of verwijdering van asbesthoudende materialen. Zelf verwijderen van asbest is dus gevaarlijk en in veel gevallen verboden.

Op de website van Kenniscentrum InfoMil vindt u een globaal overzicht van asbesttoepassingenen de huidige regels voor het verwijderen van asbest.

laatst bewerkt 29 oktober 2013

Inademing slecht voor gezondheid
Asbest bestaat uit microscopische kleine vezels. Deze zijn met het blote oog niet te zien.

Wanneer asbestvezels worden ingeademd, kunnen ze diep in de longen doordringen. Het inademen van asbestvezels kan op den duur longkanker, longvlieskanker, buikvlieskanker of stoflongen veroorzaken. Meestal zit er lange tijd tussen het inademen van de vezels en het ziek worden, vaak ongeveer tien à dertig jaar. Lang niet iedereen die asbestvezels inademt, krijgt daardoor kanker of stoflongen. De kans op deze ziekte wordt groter bij het langdurig inademen van hoge concentraties asbest, zoals vroeger voorkwam in sommige werksituaties.

Het gevaar van asbest schuilt dus in het inademen van de vezels. Asbestvezels in water en voedsel leveren geen gevaar op voor de gezondheid. Ook wanneer de asbestvezels zijn gebonden aan stevig bindmateriaal (zoals cement) kunnen ze niet worden ingeademd en zijn de risico's zeer klein. De risico's ontstaan als asbestvezels niet gebonden zijn en eenvoudig in de lucht kunnen vrijkomen, bijvoorbeeld bij bewerking of slijtage van asbesthoudende producten.

laatst bewerkt 29 oktober 2013

Gebruik asbest in Nederland verboden

Sinds 1983 is er een verbod op de productie en toepassing van losgebonden asbestbevattende producten. Sinds 1 juli 1993 is alle bedrijfsmatige verwerking van asbest in Nederland verboden. In veel gebouwen en objecten is echter nog asbest van voor die tijd aanwezig. Het asbestbeleid is vooral gericht op het voorkomen van blootstelling aan asbest. Daarnaast onderzoekt de overheid hoe asbest op een verantwoorde manier uit de leefomgeving kan worden verwijderd. Tegelijkertijd worden gemeenten, burgers en bedrijven gestimuleerd de regels voor asbestverwijdering beter na te leven.

Wettelijke regels

Voor het omgaan met asbest gelden wettelijke regels. Welke regels van toepassing zijn hangt af van de vraag of u in het kader van beroep, bedrijf, opdrachtgever of als particulier met asbest omgaat. Particulieren die asbestbevattend materiaal willen verwijderen krijgen te maken met het Asbestverwijderingsbesluit 2005, het Bouwbesluit 2012 en de regels van hun gemeente. De kern van het Asbestverwijderingsbesluit is dat inventarisatie van asbest en eventuele asbestsaneringen in gebouwen op verantwoorde manier gebeurt. In de meeste gevallen moeten gecertificeerde bedrijven deze activiteiten verrichten, om een optimale veiligheid voor de gezondheid van werknemers en bewoners te waarborgen. Als u beroepsmatig, dus als werkgever, werknemer of zelfstandige met asbest omgaat, is ook het Arbeidsomstandighedenbesluit van belang.

Daarnaast is nog andere regelgeving belangrijk zoals het Productenbesluit asbest en de afvalstoffenwetgeving. Het Productenbesluit asbest verbiedt onder andere het in voorraad houden en bewerken van asbest. Kijk op Kenniscentrum Infomil voor een overzicht van de geldende regels.

Voornemen verbod asbestdaken vanaf 2024

Alle asbesthoudende dakbedekking, van particulieren, bedrijven of de overheid, moet naar verwachting per 1 januari 2024 zijn verwijderd. Het voorgenomen verbod op asbestdaken moet na een wetswijziging ingaan. Elk asbesthoudend dak gaat door weersinvloeden in de loop van de tijd verwering vertonen, waarbij vezels los raken en in de lucht kunnen komen en gezondheidsrisico's kunnen veroorzaken. Afspoelend regenwater resulteert in afspoeling van asbestvezels of klein asbesthoudend materiaal. Dit leidt vervolgens tot bodemverontreiniging door asbest. Als een asbestbevattend dak al in een heel slechte toestand is kan de gemeente de eigenaar dwingen om het dak te verwijderen.

Kijk op asbestversnelling.nl voor initiatieven om Nederland vanaf 2024 daadwerkelijk versneld vrij van asbestdaken te hebben.

Asbestwegen en -erven

Volgens het Besluit asbestwegen milieubeheer is het sinds 2000 verboden een weg, een pad of een erf dat asbest boven een bepaalde concentratie bevat te bezitten. Het verbod geldt niet als de eigenaar heeft aangetoond dat de concentratie aan asbest lager is dan 100 mg/kg (asbest-equivalenten; dat wil zeggen de concentratie serpentijnasbest plus tien maal de concentratie amfiboolasbest). Daarnaast geldt het verbod niet als het asbest voor 1 juli 1993 is aangebracht en de weg is afgedekt met een verharding, bijvoorbeeld van asfalt, klinkers of beton, die geen asbest bevat. Verwijdering van asbest uit asbestwegen is de verantwoordelijk van de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT).

Landelijk Asbestvolgsysteem (LAVS)

Het Landelijk Asbestvolgsysteem heeft tot doel de transparantie en veiligheid binnen de asbestsector te vergroten, het doorlopen van wettelijke procedures te vergemakkelijken en de administratieve lasten te beperken. Het LAVS is voor alle betrokken partijen in de asbestverwijderingsketen en volgt asbest vanaf het moment van inventarisatie tot aan de afmelding. Het LAVS is niet bedoeld voor particulieren, maar kan wel aan een bedrijf opdracht geven om namens hem in het LAVS te werken. Sinds 1 maart 2017 zijn gecertificeerde partijen verplicht met LAVS te werken.

Verwerking asbestbevattend afval

Omdat asbest zo'n sterk en stabiel materiaal is, is opslag (al dan niet na binding van vezels aan een cementmatrix) de enige manier om asbestbevattend materiaal te verwerken. Deze opslag van asbestbevattend materiaal is in principe eeuwigdurend en gaat ten koste van nuttig gebruik van de ruimte. Om dit te voorkomen lopen er diverse onderzoeken om asbestvezels te vernietigen en in onschadelijke reststoffen om te zetten. Hierbij wordt de vezelstructuur van asbest vernietigd op basis van mechanische, thermische of chemische technieken of een combinatie hiervan. Door de vezelstructuur te vernietigen, is het asbestbevattend materiaal niet meer reactief en bruikbaar als asbestvrije, secundaire grondstof, zodat het niet hoeft te worden gestort. De Vlaamse overheid beschrijft een aantal van deze technieken in meer detail.

laatst bewerkt 8 december 2017

Herkennen van asbest

Materiaal met asbest heeft vaak een vezelachtige structuur. Dit is te zien op breukvlakken en bij beschadigingen van asbesthoudend materiaal. Meestal heeft asbest een witte tot lichtgrijze kleur. Wilt u zeker weten of een bepaald materiaal asbest bevat? Dan moet u dit laten onderzoeken door een gespecialiseerd laboratorium.

Verwijderen van asbest

Nagenoeg altijd moet asbest verwijderd worden door een gecertificeerd bedrijf. Vooraf moet eerst een inventarisatie worden opgesteld en een melding bij de gemeente worden gedaan. Een strikt omschreven aantal toepassingen mag door deskundige bedrijven zonder certificaat verwijderd worden. In een beperkt aantal gevallen mag een particulier zelf bepaalde asbesthoudende toepassingen verwijderen. Het bekendste voorbeeld is het verwijderen van maximaal 35 m2 hechtgebonden geschroefd plaatmateriaal. Ook dan moet u vooraf een melding doen bij de gemeente. De gemeente kan u dan vertellen of u zelf deze toepassing mag verwijderen of dat u een (gecertificeerd) bedrijf moet inschakelen.

Overtredingen van deze regelgeving zijn strafbaar en de boetes zijn hoog. De regels hiervoor staan in het Asbestverwijderingsbesluit 2005, het Bouwbesluit 2012 en het Arbeidsomstandighedenbesluit.

laatst bewerkt 8 december 2017