Werelderfgoed

Culturele en natuurlijke monumenten

Werelderfgoederen zijn culturele of natuurlijke monumenten die mondiaal gezien onvervangbaar en uitzonderlijk zijn. En zo belangrijk voor de wereldgemeenschap dat we ze veilig aan de toekomstige generaties willen doorgeven.

Bekende werelderfgoederen zijn de piramides van Gizeh in Egypte, de Chinese Muur, het Great Barrier Reef in Australië, het Serengeti Park in Tanzania, Machu Picchu in Peru of de Grand Canyon in de Verenigde Staten.

Tot de werelderfgoederen horen in Nederland onder meer de Grachtengordel in Amsterdam en de Molens in Kinderdijk.

auteur: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed                                       laatst bewerkt 29 juli 2014

Betekenis plaats op Werelderfgoedlijst

Op de Werelderfgoedlijst van UNESCO staan betekent een internationaal teken van waardering, een soort Michelinster voor natuurlijk en cultureel erfgoed. En een land kan zich erop voor laten staan. Dat is goed voor toerisme en economie.
Maar het schept ook verplichtingen. Staat een monument of gebied op de Werelderfgoedlijst van UNESCO? Dan zijn landen verplicht dit erfgoed voor de toekomst in stand te houden. Zo moet een land elke zes jaar aan het Werelderfgoedcomité van UNESCO doorgeven wat het heeft gedaan om het Werelderfgoedverdrag goed uit te voeren.

Van elk erfgoed moet doorgegeven worden
  • in wat voor staat van onderhoud het werelderfgoed verkeert;
  • wat het land heeft gedaan om de bijzondere universele waarde te behouden.
De Werelderfgoedlijst kent nu 962 monumenten.


Nederlands werelderfgoed

De Nederlandse werelderfgoederen zeggen iets over Nederland en onze plek in de wereld. Het Nederlands werelderfgoed is in drie thema's in te delen:

  • Nederland Waterland;
  • Nederland als burgersamenleving;
  • Nederland als ontworpen land.

    auteur: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed                                       laatst bewerkt 29 juli 2014

Verantwoordelijk voor beleid

Verantwoordelijk voor het culturele werelderfgoed in Nederland is de staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. Het natuurlijke werelderfgoed valt onder de staatssecretaris van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie. Samen bepalen ze het Nederlandse werelderfgoedbeleid.


Betrokkenen Nederlands werelderfgoed

  • de beheerders van de monumenten;
  • Stichting Werelderfgoed.nl;
  • Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap en ministerie van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie;
  • Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed;
  • Nationale UNESCO Commissie.


Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed

De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed voert het werelderfgoedbeleid uit door:
  • het opstellen van voorbereidingsdossiers en coördineren van beheersplannen;
  • samen te werken met de beheerders;
  • samen met de Stichting Werelderfgoed.nl het publiek te informeren;
  • contact te houden met het UNESCO Werelderfgoedcentrum in Parijs.

    auteur: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed                                       laatst bewerkt 29 juli 2014

Facts

Hoeveel werelderfgoed telt Nederland? Hoeveel rijksmonumenten zijn er? Antwoorden op deze en vele andere vragen over het erfgoed in Nederland zijn te vinden in de Erfgoedmonitor. In een infographic geeft de Rijksdienst nu voor het eerst een korte blik op de feiten en cijfers die op 1 januari 2015 bekend waren.

Instruments

Het Verdrag van Granada van 1985 is een aanvulling op en uitwerking van de Europese Culturele Conventie en van de Werelderfgoed Conventie van UNESCO. Het geeft een bredere definitie van erfgoed, dat nu ook van toepassing is op bijvoorbeeld industrieel erfgoed, cultuurlandschappen, ensembles en roerend erfgoed. Door Nederland geratificeerd in 1994.

Maps

Kaart met de zes werelderfgoederen van Nederland:
1. Schokland
2. Stelling van Amsterdam
3. Molens van Kinderdijk
4. Ir. Woudagemaal
5. De Beemster
6. Rietveld-Schroderhuis


Multi media

Foto's en informatie over de Stelling van Amsterdam. De Stelling van Amsterdam is een cirkelvormige voormalige verdedigingslinie rondom Amsterdam. De Stelling is 135 kilometer lang en bestaat uit 42 forten en 4 batterijen. De verdedigingslinie werd aangelegd tussen 1880 en 1914 op een afstand van 15 tot 20 kilometer van Amsterdam.

Foto's en informatie over Schokland. Sinds de drooglegging van de Noordoostpolder maakt Schokland deel uit van het vasteland. Een eiland op het land. Op Schokland zijn sporen van menselijke bewoning aanwezig die teruggaan tot ver in de prehistorie. Het voormalige eiland symboliseert de eeuwenoude, heldhaftige strijd van de Nederlanders tegen het water.

Foto's en informatie over Willemstad. De Nederlands West-Indische Compagnie (W.I.C.) stichtte in 1634 een handelspost aan de Sint Annabaai op het eiland Curaçao. Kenmerkend voor Willemstad is de bonte mix van architectuurstijlen en Caribische kleuren. Er zijn veel Nederlandse invloeden te vinden, maar ook Spaanse en Portugese.

Foto's en informatie over Amsterdam. De grachtengordel, met zijn 14 kilometer gracht en 80 bruggen, is een stedenbouwkundig, waterbouwkundig en architectonisch meesterwerk. Het gebied was door de systematische aanplant van bomen langs de grachten en de aanleg van prachtige tuinen meteen een heel groene stad. Deze planmatige stadsuitbreiding heeft tot ver in de 19e eeuw over de hele wereld als voorbeeld gediend.

Video "Verleden in de toekomst" van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed.

Foto's en informatie over de Beemster in Noord-Holland. Deze 17e eeuwse droogmakerij is opgezet om het bedreigende binnenwater om te zetten in vruchtbare en winstgevende landbouwgrond. Om het woeste meer kwam een stevige dijk van 42 kilometer lang en daar omheen werd een ringvaart gegraven. Vervolgens begonnen 43 windmolens met het leegpompen van het meer.

Foto's en informatie over de 19 molens van Kinderdijk. De molens zijn een internationaal bekend Nederlands symbool. De zeventien boezemmolens zijn gebouwd tussen 1738 en 1740. Voordien stonden er in het gebied al poldermolens, waarvan er nog twee zijn overgebleven. Deze watermolens hielden lange tijd het lage land van de Alblasserwaard droog, dat werd geteisterd door verzakkingen en overstromingen.

Foto's en informatie over de Waddenzee. Uniek in de wereld! De Waddenzee langs kusten van Nederland, Duitsland en Denemarken is een ongeëvenaard dynamisch landschap. Nergens ter wereld kom je zo'n uitgestrekt en gevarieerd gebied tegen, ontstaan onder invloed van eb en vloed en waar de veranderingen dagelijks merkbaar zijn.

Foto's en informatie over het Rietveld Schroderhuis. Rietveld ontwierp het huis in 1924 in opdracht van de eigenzinnige Truus Schröder. Hij maakte hij aan de rand van de stad een huis als een driedimensionale, asymmetrische compositie. Het Rietveld Schröderhuis staat sinds 2000 op de UNESCO Werelderfgoedlijst.

Foto's en informatie over het ir.D.F. Woudagemaal. Het ir. D.F. Woudagemaal in Lemmer is het grootste en het enige nog functionerende stoomgemaal ter wereld. Het gemaal had als taak om overtollig water vanuit Friesland in de Zuiderzee, en later het IJsselmeer, te pompen.

Publications

Brochure waarin voor het archeologische, cultuurlandschappelijke en gebouwde erfgoed afzonderlijk weergegeven wordt, wat bekend is over de staat van dat erfgoed en de factoren die daar invloed op hebben.

Het kabinet beslist welke erfgoederen Nederland voordraagt voor de Werelderfgoedlijst van UNESCO. Die erfgoederen komen eerst op een Voorlopige Lijst. Een speciale commissie heeft nieuwe Nederlandse voordrachten geadviseerd voor de Werelderfgoedlijst. De staatssecretarissen van Cultuur en Natuur hebben dat advies overgenomen.

Brochure waarin de voorraad erfgoed wordt besproken vanuit de drie aandachtsgebieden: archeologie, cultuurlandschap en monumenten (gebouwd erfgoed). Er wordt ingegaan op de bekende voorraad, de potentiële voorraad en de documentatie van de voorraad.
De bekende voorraad is vastgelegd in databestanden, de potentiële voorraad is nog niet in kaart gebracht; daarvan wordt aangegeven waar de kansen op het aantreffen van erfgoed groot zijn. De documentatie van de voorraad omvat bij de archeologie vooral publicaties van opgravingen en vondsten in depots; bij cultuurlandschap en monumenten gaat het om documentatie van de veelal nog op locatie aanwezige voorraad (Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed).