Groen

Een groene omgeving

Een groene omgeving is aantrekkelijk om in te ontspannen, te wandelen of fietsen, spelen, sporten of andere mensen te ontmoeten. Het is daarom belangrijk om parken, speelveldjes en plantsoenen in de buurt te hebben, die makkelijk te bereiken zijn.
Hoe vaak mensen gebruik maken van groen en hoe ze het waarderen, hangt af van de locatie, de kwaliteit en de beschikbaarheid.

Gemeenten leggen het groen in de steden en dorpen aan. Provincies zorgen voor het groen buiten de bebouwde kom. Het Rijk stimuleert met geld en regels dat er groen wordt aangelegd.

laatst bewerkt 3 juli 2015

Groen is gezond

Veel mensen gaan de natuur in om te ontspannen en bij te komen van de dagelijkse stress. Hiervoor hoef je niet altijd het bos in, dit kan ook in een stadspark of plantsoen. Een groene woonomgeving, met bomen, bloemen en plantsoenen nodigt uit tot spelen en bewegen (wandelen, fietsen, sporten) en ook tot sociaal contact.

Mensen voelen zich gezonder als er vlakbij hun huis meer groen is. In het Vitamine G-onderzoek is gekeken naar de relatie tussen groen en gezondheid. Bewoners van groene wijken voelen zich gezonder. Daarnaast zijn er aanwijzingen dat kinderen meer bewegen in een groene omgeving.

Groen ook indirect goed voor de gezondheid

  • Groen geeft schaduw en heeft een isolerende werking. Op een hete zomerdag kan het wel 10 tot 15 graden koeler zijn onder een boom dan in de zon;
  • Gevelgroen en groene daken hebben een isolerende werking; 's zomers werkt een begroeide muur verkoelend en 's winters beschermen groenblijvende klimplanten een gebouw tegen kou en slagregens;
  • Groen beschermt tegen wind;
  • Bomen en planten kunnen in beperkte mate de luchtkwaliteit positief beïnvloeden (zie ook Bomen en planten voor een betere luchtkwaliteit);
  • Meer groen draagt in perioden van extreme hitte bij aan minder hitteoverlast in steden;
  • Voldoende waterbergend vermogen van de bodem zorgt bij extreme hoeveelheden neerslag voor minder wateroverlast (lees meer in Klimaatverandering in het stedelijk gebied).

    De andere kant van groen

Groen heeft ook nadelige kanten:
  • Steeds meer mensen zijn allergisch voor pollen (stuifmeel) en krijgen hooikoorts;
  • Een tekenbeet kan de ziekte van Lyme veroorzaken;
  • De eikenprocessierups, die op sommige plaatsen voorkomt, kan na aanraking van de haren bij mensen jeuk, irritaties en ontstekingen van de huid veroorzaken. Waarnemingen van de eikenprocessierups vind u op de website van de Natuurkalender;
  • Sommige planten zoals de berenklauw, zijn giftig en veroorzaken na aanraking ontstekingen of andere huidaandoeningen;
  • Als een bomenrij dicht bij een drukke weg staat, kan de wind worden tegengehouden, waardoor vervuilde lucht blijft hangen (zie Bomen en planten voor een betere luchtkwaliteit).

    laatst bewerkt 3 juli 2015

Gemeenten

Gemeenten zijn verantwoordelijk voor de aanleg en het onderhoud aan al het openbaar groen in de steden en dorpen. Hieronder vallen de plantsoenen, openbare groenstroken, groenbakken (kijkgroen), bermen, parken, maar ook vijvers, sloten en waterpartijen. Een aantal gemeenten hebben een subsidieregeling ingesteld voor huiseigenaren om groene daken aan te leggen.

Provincies

Provincies zorgen voor het groen om de steden en dorpen.

Rijksoverheid

Het Rijk stimuleert met geld en regels dat er groen wordt aangelegd. Met het Investeringsbudget Stedelijke Vernieuwing (ISV3) stimuleert het Rijk dat de leefbaarheid in aandachtswijken verbetert doordat woningen worden gerenoveerd en nieuwe parken worden aangelegd. Van 2010 tot 2014 investeert het Rijk in totaal 1,2 miljard euro voor stedelijke vernieuwing en bodemsanering voor de G31-gemeenten. Het ISV3 is onderdeel van het nieuwe Stedenbeleid na 2010.


De Rijksoverheid stort ISV-geld voor stedelijke herstructurering in het Gemeentefonds voor de 31 grote steden met de volgende basiseisen:

  • verhogen kwaliteit en variatie in aanbod van woningvoorraad en waar nodig, rekening houden met bevolkingskrimp;
  • verhogen van de fysieke kwaliteit van de leefomgeving zoals speelplekken, parken en wijkinrichting;
  • verhogen milieukwaliteit in bodem, water en lucht.

    laatst bewerkt 3 juli 2015

Wat kunt u als burger zelf doen?

Maak uw omgeving groener 

Heeft u geen voortuin? Maak dan een geveltuintje of een boomspiegel. Zo ziet uw straat er een stuk groener en gezelliger uit.

In een straat zonder voortuinen, kunt u groen in het straatbeeld brengen door een geveltuin aan te leggen. Verwijder een rijtje tegels langs de gevel, schep het zand voorzichtig weg tot ca. 40 cm diepte en vul het gat met tuingrond. Pas op voor leidingen en kabels!

Als het tuintje breder wordt dan anderhalve stoeptegel (ca 45 cm) moet u toestemming te vragen aan de gemeente. En er moet 1.2 meter (ongeveer vier stoeptegels) loopruimte tot de rand van het trottoir overblijven voor voetgangers, kinderwagens, en rolstoelen. Vraag uw gemeente naar de mogelijkheden.

Heeft u voorstellen of ideeën om groen beter bereikbaar te maken voor uw woonomgeving? Neem dan contact op met uw gemeente.

Inspiratie nodig om uw buurt groener te maken? Wandelen of fietsen zijn goede mogelijkheden om het groen in uw leefomgeving te verkennen. Routes kunt u vinden op de sites van de ANWB, Fietspad.nl, de Fietsersbond, en Wandelpad.nl.

Klachten over het groen?

Heeft u een klacht over het onderhoud of de kwaliteit van het openbaar groen? Neem contact op met uw gemeente of geef uw klacht door op Verbeter de buurt.

 

Wat kunt u als professional doen?

Leer van de ervaringen van anderen. De Gezondontwerpwijzer bundelt kennis over het gezond ontwerp en inrichten van de leefomgeving.

laatst bewerkt 15 juli 2015

Facts

Overzicht van afstanden van gemeenten, wijken en buurten in Nederland tot bos in km.

Grootte gebieden ecologische hoofdstructuur op het land.

Instellingsjaar Nationale Parken en omvang in ha.

Waardering van groen om de stad van gemeenten in Nederland in percentage tevredenheid bewoners.

Grafiek en data van watervogels, broedvogels en overige fauna in Natura 2000 gebieden.

De Gebiedendatabase bevat alle informatie over de beschermde natuurgebieden van Nederland. De Natura 2000-gebieden (Vogelrichtlijn en Habitatrichtlijn), Wetlands en Beschermde Natuurmonumenten, Nationale parken, Nationale landschappen en de Ecologische Hoofdstructuur.

Grafiek en data van milieudruk van verdroging, verzuring, vermesting en stikstofdepositie op water en natuurgebieden.

Instruments

De toolkit gaat over preventie van overlast door eikenprocessierupsen. Hij ondersteunt (communicatie)professionals die werken op het gebied van publiekscommunicatie over milieu en gezondheid.

Er zijn veel verschillende apps beschikbaar voor het plannen van wandelroutes. De ANWB noemt vijf voorbeelden.

Er zijn veel verschillende apps beschikbaar voor het plannen van fietsroutes. Op deze pagina van "Nederland Fietsland" staat een beknopt overzicht.

De brochure geeft inspirerende praktijkvoorbeelden over hoe groen ingezet kan worden om de gezondheid van bewoners te verbeteren. Daarbij geeft het een stappenplan om een groene en gezonde wijk te realiseren.

Fietsrouteplanner van de Fietsersbond.

Stappenplan van Fonds 1818 voor basisscholen om een groen schoolplein te ontwikkelen.

Het adviespakket bestaat uit een beleidsadvies over de inzet van natuur voor gezondheid; een databank met goede voorbeelden uit de praktijk, een handreiking voor lokale bestuurders en een kennisagenda.

De handreiking Samenwerken aan Jeugd en Groen bevat projecten die bijdragen aan leefbaarheid, gezondheid en zuinig ruimtegebruik. U vindt hierin voorbeelden, tips en aanknopingspunten om de thema's jeugd en groen te verbinden.

De handleiding beschrijft typen daktuinen, technische en financiële aspecten, regelgeving en beheer.

Dit vademecum van het Belgische Agentschap voor Natuur en Bos geeft richtlijnen om een park beter toegankelijk te maken voor iedereen, met aandacht voor onder andere ontwerp, beheer en onderhoud van wandelpaden, speelzones en parkmeubilair. Het vademecum besteedt in het bijzonder aandacht aan gehandicapten.

Maps

De Stichting SportatlasNL verzamelt, verrijkt, analyseert en ontsluit kennis van sportaccomodaties, ten behoeve van sport en andere partijen. Deze website is een van de middelen die hiervoor wordt ingezet. Deze Sportatlas ontsluit data van sportaccommodaties en sportaanbieders op inzichtelijke wijze in de vorm van een kaart.

Kaart Ecologische Hoofdstructuur en Natura 2000 gebieden.

Multi media

Film van Stichting Samenwerkingsverband Nationale Parken.