Natuurgebieden

Steden, het wegennet en de industrie breiden zich verder uit. Hierdoor staat de Nederlandse natuur onder toenemende druk en raken natuurgebieden erg versnipperd. Om de natuur te beschermen, realiseert de Nederlandse overheid grotere natuurgebieden. Het Natuurnetwerk Nederland is een netwerk van bestaande en nieuw aan te leggen natuurgebieden, waarin de natuur voorrang heeft.

In het Natuurnetwerk worden natuurgebieden met elkaar verbonden, waardoor er grotere natuurgebieden ontstaan en planten en dieren zich makkelijker kunnen verspreiden. Hierdoor wordt de natuur beter beschermd tegen negatieve milieu-invloeden. Middels het Natuurpact zijn de provincies samen met maatschappelijke organisaties geheel verantwoordelijk geworden om het natuurnetwerk te realiseren.

Laatst bewerkt 19 juli 2017

Het Natuurnetwerk heeft een oppervlakte van ruim 750 duizend hectare. Ongeveer 25% hiervan  bestaat uit gebieden groter dan 5000 hectare, zoals de Veluwe. Meer dan 100 duizend hectare van het Natuurnetwerk bestaat uit gebieden die kleiner zijn dan 100 hectare. Veel natuurgebieden blijven dus erg versnipperd. De bedoeling is om het Natuurnetwerk te laten aansluiten op ecologische verbindingszones in het buitenland, om het aaneengesloten pan-Europees Ecologisch Netwerk (PEEN) te vormen.

Het Natuurnetwerk bestaat uit:


 

Nationale parken, Nationale landschappen en Natura 2000

De Nationale Parken en alle Natura 2000-gebieden zijn onderdeel van de Ecologische Hoofdstructuur (EHS): een netwerk van natuurgebieden in Nederland. Natura 2000-gebieden zijn natuurgebieden die vallen onder de Europese Vogelrichtlijn en Habitatrichtlijn. Hiervoor gelden striktere regels dan voor de overige EHS-gebieden. Uit het Europese rapport State of Nature blijkt dat het aanleggen en behouden van Natura2000-gebieden een positieve impact heeft op de soortendiversiteit. Naast nationale parken heeft Nederland ook twintig nationale landschappen. In deze gebieden zijn natuur en oude cultuurelementen bewaard gebleven. In tegenstelling tot een Nationaal Park biedt het ook plaats voor wonen, landbouw en kleinschalige bedrijven.

Laatst bewerkt 19 juli 2017

Wet Natuurbescherming

Op alle natuurgebieden in Nederland is de Wet natuurbescherming van toepassing. Deze wet regelt de bescherming van natuurgebieden en planten- en diersoorten. Daarnaast zijn er bepalingen over de jacht en over houtopstanden in opgenomen. Volgens deze wet ligt de verantwoordelijkheid voor een gebied bij de provincies. Zij zorgen voor de vergunningen en ontheffingen. Met het Natuurpact is in 2013 al de verantwoordelijkheid voor het natuurnetwerk bij provincies en maatschappelijke organisaties neergelegd. De Rijksoverheid blijft verantwoordelijk voor het beleid van grote wateren en het internationaal natuurbeleid.

Nationale parken

Het Rijk is verantwoordelijk voor de aanwijzing en begrenzing van Nationale Parken. Ook de bescherming en versterking van het merk en het stelsel van Nationale Parken is nog steeds een rijksverantwoordelijkheid. Budget en organisatie van de Nationale Parken is overgelaten aan de regio.

Natura2000

Natura2000- gebieden zijn in Europees verband ontstaan om de meest bedreigde soorten en habitats op Europees grondgebied te beschermen. Aanvullend op de Wet Natuurbescherming is ook de Europese Vogelrichtlijn en Habitatrichtlijn van toepassing. Hiervoor gelden striktere regels dan voor de overige EHS-gebieden.

Nationale landschappen

Binnen een Nationaal Landschap is ruimte voor sociaal-economische ontwikkelingen, mits de bijzondere kwaliteiten van het gebied behouden blijven en liefst nog worden versterkt. Plannen voor grootschalige nieuwbouwwijken, bedrijventerreinen en infrastructurele projecten zullen daarom worden afgekeurd. Zo mogen er alleen woningen worden gebouwd om de eigen bevolkingsgroei te kunnen opvangen (migratiesaldo nul). Naast de Wet natuurbescherming geldt voor specifieke gebieden in een Nationaal Landschap ook de Natuurschoonwet voor landgoederen en de Monumentenwet voor historische gebouwen of dorpsgezichten.

Agrarisch natuurbeheer

Zie het subthema Agrarische natuur – Tab Beleid voor meer informatie.

Nieuwe stedelijke natuur

Zie het subthema Stedelijke natuur – Tab Beleid voor meer informatie.

Vergunningen en ontheffingen

Een aanvraag voor een omgevingsvergunning bij de gemeente wordt getoetst aan de Wet natuurbescherming. Het is ook mogelijk om rechtstreeks bij de provincie een vergunning of ontheffing natuur aan te vragen. Meer informatie over vergunningen en ontheffingen Wet natuurbescherming staat op de site van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland.

Laatst bewerkt 25 juli 2017

Het Natuurnetwerk bestaat uit prachtige natuurgebieden. Het grootste deel daarvan is goed toegankelijk. Sommige gebieden bevatten ‘struinnatuur' en zijn helemaal vrij toegankelijk, dus ook buiten de aangelegde paden. De regelgeving van de natuurgebieden verschilt per gebied. Zo zijn er regels over de tijden dat u in het gebied mag verblijven. Vaak is dit van zonsopkomst tot zonsondergang. Andere regels gaan over het aanlijnen van honden en het gebruik van (motor)fietsen. De regels zijn te vinden op borden bij de ingang van het gebied. Ook geldt bij veel natuurgebieden een verbod op het vliegen van drones. Deze gebieden kunt u bekijken op de Atlas kaart van de Drone no-fly zones.

 Afval en overlast melden

Afval hoort niet in de natuur. Helaas belanden sigarettenpeuken, blikjes en flesjes nog steeds vaak in de natuur. Maar ook afgedankte huisraad, bouwmaterialen en drugsafval wordt soms gevonden. Zwerfvuil kunt u het beste melden bij uw gemeente of boswachter van het gebied. Wanneer u getuige bent van een illegale dumping of verdachte situatie, neem dan contact op met de politie. Boswachters zorgen voor toezicht en handhaving in natuurgebieden. Overlast of vernieling in de natuur kunt u het beste bij de boswachter van het gebied melden.

Activiteiten in de natuur

De meeste nationale parken hebben een bezoekerscentrum of informatiepunt en er worden regelmatig activiteiten georganiseerd. Op de website van de nationale parken vindt u informatie over de bereikbaarheid, toegankelijkheid, routes en parkregels. Staatsbosbeheer en IVN organiseren ook allerlei activiteiten in de natuur voor jong en oud.

Op Nationale Boomfeestdag kunnen kinderen meedoen met het planten van bomen. Elk jaar worden gemiddeld 200.000 bomen geplant in heel Nederland. Op de Landelijke Opschoondag maken mensen door het hele land sámen een openbaar gebied zwerfafvalvrij.

Ook is het mogelijk om bij te dragen aan natuur door vrijwilligerswerk te doen. Elke eerste zaterdag van november vindt de landelijke Natuurwerkdag plaats. Maar ook het gehele jaar door is er de mogelijkheid om buiten de handen uit de mouwen te steken.

Op de website van Beter in het Groen zijn allerlei activiteiten in een natuurlijke omgeving te vinden. Van wekelijkse wandelgroepen en buiten-sportlessen tot kindertherapie en re-integratie in het groen. In een natuurgebied of juist dicht bij huis. Zoek op postcode of op plaats in het aanbod van Beter in het Groen.

Laatst bewerkt 25 juli 2017