Waterveiligheid

Overstromingsgevaar

Overstroming is een reëel gevaar voor Nederland, want:
  • Grote delen van ons land liggen onder de zeespiegel.
  • Nederland heeft een aantal grote rivieren.
  • Het klimaat verandert: de zeespiegel stijgt en het regent vaker en harder.
     

Het water kan overal vandaan komen: uit zee of de grote rivieren en uit binnenwateren zoals vaarten en plassen. Een dijk kan verzakken, een duin kan wegslaan, of het water komt over de dijken heen.

Een bijkomend gevaar is de kans dat de stroom uitvalt, met alle gevolgen van dien. Denk bijvoorbeeld aan het niet meer kunnen bellen in noodsituaties, onderkoeling wanneer de verwarming het niet doet, het bederven van eten en drinken en onveilige situaties op straat in het donker.

Ook de volksgezondheid kan in gevaar komen. Dat kan voor de overheid aanleiding zijn om evacuatie te adviseren.

Bekijk de gebieden die onder water kunnen komen te staan.

laatst bewerkt: 24 oktober 2017

Gevolgen

De kans dat er mensen overlijden door een overstroming, hangt af van:
  • het aantal mensen dat in een gebied woont;
  • de voorspelbaarheid van hoge waterstanden;
  • de snelheid waarmee een gebied onderloopt;
  • de snelheid waarmee mensen kunnen worden geëvacueerd.

    laatst bewerkt 24 oktober 2017

Samenwerking

Alle overheden – Rijk, provincies, waterschappen, veiligheidsregio's en gemeenten – werken samen om een overstroming te voorkomen en de gevolgen ervan te beperken. Grote delen van Nederland worden tegen het water beschermd door waterkeringen (dijken, dammen, duinen en kunstwerken als sluizen en gemalen). Rijkswaterstaat en de waterschappen samen onderhouden en inspecteren deze waterkeringen.

Gemeenten informeren en waarschuwen de bevolking. Samen met hulpdiensten (politie, brandweer en ambulance) oefenen overheden regelmatig wat ze moeten doen bij een (dreigende) overstroming. De waterstanden worden voortdurend bewaakt, waardoor er in principe tijd is voor maatregelen en alarmering.

Deltaprogramma

De overheid wil Nederland nu en in de toekomst beschermen tegen hoogwater en zorgen voor voldoende zoetwater. Ook wil de overheid ons land zo inrichten dat het klimaatbestendig en waterrobuust wordt. Dit gebeurt in het Deltaprogramma.

In het Deltaprogramma is een nieuwe veiligheidsbenadering ontwikkeld. Deze gaat uit van de overstromingskansen én de gevolgen die een overstroming/dijkdoorbraak heeft.

Een belangrijk onderdeel van deze nieuwe aanpak is het meerlaagsveiligheidsprincipe: de overheid neemt maatregelen op drie verschillende niveaus tegelijkertijd. Maatregelen uit de eerste ‘laag' verkleinen de kans op een overstroming. Denk aan het verhogen en versterken van dijken en andere waterkeringen. Maatregelen uit de tweede ‘laag' verkleinen de gevolgen van een overstroming. Belangrijke voorzieningen, zoals een stroomgenerator, worden op het dak of een andere droge plek gebouwd. Ook drijvende woningen vallen in deze laag. Maatregelen uit de derde ‘laag' verbeteren de rampenbeheersing in het geval van een overstroming. Denk daarbij aan rampenplannen, crisismanagement en allerlei evacuatiemogelijkheden met bijbehorende communicatiestrategieën. 

Hoogwaterbeschermingsprogramma

Een onderdeel van het Deltaprogramma is het Hoogwaterbeschermingsprogramma. Elke 12 jaar worden de primaire waterkeringen beoordeeld op waterveiligheid. Dan wordt er gekeken of de waterkeringen aan de wettelijke normen van de Waterwet voldoen. De rapportage van de meest recente beoordeling is in 2011 opgesteld. Rijkswaterstaat en de waterschappen knappen aan de hand van de rapportage de delen van de waterkeringen die onvoldoende veilig zijn, op.

laatst bewerkt 24 oktober 2017

Voorbereiding

U kunt zich alvast voorbereiden op een overstroming. Wat moet u geregeld hebben:

  • Een noodpakket.
  • Adressen waar u in geval van nood naartoe kunt.
  • Routes om daar te komen.

Lees op de Risicokaart of Overstroom ik? meer over hoe u zich kunt voorbereiden op een overstroming.

laatst bewerkt 24 oktober 2017

Maps

Op de risicokaart Overstromingen staan de gebieden die bij een overstroming onder water komen te staan. Ook laat de risicokaart zien hoe hoog het water in het ergste geval dan komt.Met behulp van het invulvak rechtsboven in het scherm, kunt u een bepaald risico op de kaart getoond laten worden.

Multi media

Reportage van EenVandaag van 31 januari 2013 over ‘Nederland onder water'. In 1953 vond de watersnoodramp in Zeeland plaats. Moeten we vandaag de dag nog bang zijn dat de Nederlandse dijken kunnen bezwijken, of hoeven ons hier geen zorgen meer over te maken? Minister van Infrastructuur Melanie Schultz van Haegen zei dat de Nederlander onvoldoende voorbereid is op een nieuwe watersnoodramp. De minister wil daarom bijvoorbeeld een evacuatieplan maken. Maar dit is volgens Olivier Hoes van de Technische Universiteit Delft juist niet verstandig.

U komt hier op de website van het Instituut Fysieke Veiligheid.De taken van dit instituut zijn vastgelegd in de wet. De animatie laat zien dat overheden (Rijk, provincies en gemeenten) samenwerken om wateroverlast te voorkomen en te beperken. De raden voor de leefomgeving en infrastructuur pleiten er tegelijkertijd voor dat gewerkt wordt volgens een risicobenadering. Risico op schade en slachtoffers moet daarbij centraal komen te staan.