Ziekte van Lyme

Teken en ziekte van Lyme

Wie in het groen komt, kan een tekenbeet oplopen. Ook in de eigen tuin. Meestal is zo'n beet onschuldig, maar een teek kan besmet zijn en dan de ziekte van Lyme overbrengen. Bent u gebeten door een teek; haal hem dan snel weg.

Ongeveer 20 procent van de teken in Nederland is besmet met de Borrelia bacterie die de ziekte van Lyme kan veroorzaken. Ongeveer twee procent van de mensen met een tekenbeet loopt de ziekte van Lyme op.

Als de ziekte niet tijdig ontdekt wordt, kan dit ernstige gevolgen hebben. Bescherming is dus verstandig. Door uw lichaam - en eventueel dat van anderen - op teken te controleren, kunt u een teek snel verwijderen.  Hoe langer de teek namelijk in de huid zit, hoe groter de kans dat hij ziekteverwerkkers overdraagt.

Op Tekenradar.nl is meer informatie te vinden over hoe u zich het beste kunt beschermen. Hier kunt u zich ook aanmelden voor verder onderzoek als u bent gebeten door een teek of wanneer u een rode kring op uw huid krijgt na een tekenbeet.

Bekijk het aantal mensen dat in 2014 met een rode ring op de huid door een huisarts is gezien.

laatst bewerkt 24 september 2015

Meeste mensen worden niet ziek

Een beet door een teek besmet met de bacterie Borrelia burgdorferi kan de ziekte van Lyme veroorzaken. De meeste mensen worden niet ziek na een tekenbeet. Jaarlijks lopen ongeveer een miljoen mensen een tekenbeet op. In 2014 gingen ongeveer 82.000 mensen voor een tekenbeet naar de huisarts. 23.500 kregen de eerste verschijnselen van de ziekte van Lyme.


Symptomen

De ziekte van Lyme begint meestal na drie dagen tot drie maanden met een rode ring- of vlekvormige huiduitslag rond de plaats van de beet. De plek wordt meestal binnen een paar dagen groter en in het midden lichter van kleur. Verder kunt u griepachtige klachten krijgen.


Een rode ring of vlek op de huid is een bewijs van de ziekte van Lyme, maar bij 15 % van de besmettingen verschijnt er geen ring of vlek.

In een later stadium kunnen ook ernstigere verschijnselen ontstaan zoals verlamde gezichtsspieren, heftige pijnen aan arm of been, dubbelzien, oorklachten, krachtverlies in uw benen, pijnlijke of gezwollen gewrichten of neiging tot flauwvallen. Als de ziekte van Lyme niet op tijd is ontdekt kan iemand neurologische klachten, chronische huidaandoeningen of ernstige gewrichtsklachten krijgen.

U hoeft alleen naar de huisarts als u klachten krijgt. De ziekte van Lyme is meestal goed te behandelen met antibiotica. Mensen kunnen elkaar niet met deze ziekte besmetten. Ook het verwijderen van een teek geeft geen besmettingsgevaar.

Besmetting

Veel kleine (knaag)dieren (muis, rat, egel) en reeën, maar ook runderen, schapen en honden kunnen de bacterie Borrelia burgdorferi bij zich dragen. Ze dragen de bacterie niet zelf over op mensen (ook niet via bijten). Teken die bloed zuigen van deze geïnfecteerde dieren krijgen de bacterie met het dierenbloed mee naar binnen. Wanneer een teek later bloed zuigt op mensen, heeft de bacterie de gelegenheid om uit de teek naar de mens toe te gaan.


Iedereen kan via een tekenbeet besmet raken en de ziekte van Lyme krijgen. Mensen die veel werken of recreëren in het groen lopen meer risico op een tekenbeet.

laatst bewerkt 24 september 2015

Beschermen en controleren

Voor u naar buiten gaat
Voordat u de natuur ingaat, kunt u op de website Tekenradar.nl kijken wat de verwachte tekenactiviteit is. Hoe hoger de activiteit, hoe groter de kans om door een teek gebeten te worden en hoe belangrijker het is om te controleren op tekenbeten.

Bedek uw huid, draag dichte schoenen en stop uw broekspijpen in uw sokken. U kunt uw huid ook insmeren met een insectenwerend middel waarin minimaal 30% DEET zit. Dit helpt teken op afstand te houden. Dit is te koop bij drogisten en apotheken. Lees de aanwijzingen op de verpakking. Sommige mensen kunnen huidproblemen krijgen van DEET. Om huidproblemen te voorkomen kan DEET aangebracht worden op schoenen, sokken en het onderste deel van de broekspijpen.

Als u buiten bent
Blijf zoveel mogelijk op de paden, vermijd contact met struikgewas, bladerlagen en schaduwrijk hoog gras.

Na uw verblijf buiten
Het belangrijkste advies is om na een verblijf in het groen uw kleding en lichaam goed op teken te controleren. Controleer vooral op warme en vochtige plekken zoals liezen, knieholtes, oksels, het hoofd en achter de oren. Een teek kan zich overal op het lichaam vastbijten.

Wat moet u doen na een tekenbeet?

  • Verwijder de teek zo snel mogelijk. Dit is het allerbelangrijkste.
  • Het is niet nodig om alcohol, jodium, olie of andere middelen te gebruiken voordat u de teek verwijdert.
  • Neem een puntig pincet waarmee u de teek goed bij de kop kunt vastpakken (laat het lichaam van de teek altijd met rust).
  • Pak de teek zo dicht mogelijk bij de huid bij de kop beet en trek hem er langzaam uit, zonder te draaien. Als er een stukje van de monddelen van de teek in de huid achterblijft, is dat ongevaarlijk. Dat komt er vanzelf weer uit, net als bij een splinter.
  • Ontsmet het beetwondje met 70% alcohol of jodium.
  • Noteer de datum waarop en de plek op het lichaam waar u gebeten bent in uw agenda. Houd de plek van de beet in de gaten om te zien of er geen rode plek ontstaat.
  • Meld op Tekenradar.nl als u een tekenbeet hebt opgelopen of als u een rode (al dan niet ringvormige) uitslag waarneemt.
  • U kunt verwijderde teken opsturen naar het RIVM om te laten onderzoeken of de teek besmet is. Op de Tekenradar.nl staat vermeld hoe u dat kunt doen.
  • Ga naar de huisarts als na een beet een rode  ring- of vlekvormige huiduitslag ontstaat of als u griepachtige klachten heeft. Ook wanneer geen teken zijn gevonden maar wel een rode plek op het lichaam gezien wordt die een tijd aanhoudt, is het zeer verstandig om de huisarts te raadplegen.

    laatst bijgewerkt 24 september 2015