Roet

Roet

Verkeer stoot veel roet uit. De relatieve bijdrage van houtstook neemt de afgelopen jaren steeds meer toe. Roetdeeltjes zijn restproducten van (onvolledige) verbranding van koolstofhoudende brandstoffen. Langs grote wegen en in stadscentra zijn de roetconcentraties hoog. Roet is een onderdeel van fijnstof. Deze roetfractie wordt belangrijk geacht als het gaat om gezondheidseffecten.

Huidige situatie

In Nederland is naar schatting op ruim 24.000 woon- of werklocaties in steden of langs drukke wegen de hoeveelheid roet afkomstig van verkeer (dus bovenop de achtergrondconcentratie) groter dan 0,5 microgram per kubieke meter. Mensen die hier langdurig aan blootstaan, leven gemiddeld drie maanden korter dan wanneer zij niet langs die drukke weg zouden wonen. Bekijk de jaargemiddelde roetconcentratie op uw locatie voor 2013, 20142015 of 2016.

Verschil roet en ultrafijnstof

Roet ontstaat als ultrafijn (kool)stof samenklontert. Ultrafijnstof kan ook andere stoffen bevatten dan roet. Het meeste ultrafijne stof komt vrij bij verbranding (houtvuren, industrie, motoren, kookdampen of sigarettenrook). Daarnaast komt ultrafijnstof ook in de lucht als gevolg van slijtage van metalen onderdelen, zoals bovenleidingen van treinen of remmen van auto's.

Trend

Steeds meer dieselauto's hebben een filter, waarmee roet effectief wordt afgevangen. Op basis van het huidige beleid wordt geschat dat de roetconcentratie de komende jaren verder daalt en in 2020 bijna zal zijn gehalveerd ten opzicht van het huidige niveau. Voor de toekomst wordt verwacht dat de belangrijkste roetbron de houtkachels zullen worden.

Laatst bewerkt: 04-04-2017

Roet en fijn stof

Kortdurende (gedurende één of meerdere dagen) hoge blootstelling aan deeltjesvormige luchtverontreiniging waaronder roet, gaat gepaard met effecten op de gezondheid van mensen die er gevoelig voor zijn. Denk aan hoesten en benauwdheid en verergering van luchtwegklachten en tijdelijke longfunctiedalingen. Kinderen, ouderen en mensen met bestaande luchtwegaandoeningen of met hart- en vaatziekten behoren tot de gevoeligste groepen. De klachten verdwijnen meestal weer zodra de concentratie van fijnstof in de lucht daalt. Ook wordt er een relatie gezien met verhoogde dagelijkse sterfte aan hart- en vaatziekten en luchtwegziekten.

Langdurige blootstelling aan roet kan leiden tot gezondheidseffecten zoals verminderde longfunctie en verergering van luchtwegklachten. Mensen kunnen ook vroegtijdig overlijden aan met name luchtwegziekten (longkanker) en hart- en vaatziekten. Omdat roet sterk aan de verkeersemissies gekoppeld is, zullen met name mensen die dicht in de buurt van drukke wegen wonen, langdurig extra worden blootgesteld aan de roetdeeltjes. Op basis van de beschikbare literatuur werd door Janssen et al. in 2011 geschat dat de levensduur van iemand die woonde op een locatie met 0,5 ug/m3 meer roet ca. 3 maanden korter was dan de levensverwachting van iemand die op een roetvrije locatie woonde.

Laatst bewerkt: 5 juli 2016

Blootstelling

Het Europese en nationale beleid is erop gericht de blootstelling van mensen aan fijnstof en stikstofdioxide te verminderen. Voor fijnstof is een grenswaarde vastgesteld, voor roet niet. Roet vormt een onderdeel van het fijnstofmengsel. De blootstelling van de bevolking wordt verminderd door grenzen te stellen aan de hoeveelheid fijnstof en stikstofdioxide die landen mogen uitstoten en door strengere emissie-eisen aan voertuigen en installaties. De strengere Europese eisen aan voertuigemissies gelden voor fijnstof, maar hebben grote invloed op de roetuitstoot.

Beleidsontwikkeling

In december 2013 heeft de Europese commissie een nieuw voorstel voor een richtlijn voor het verminderen van de uitstoot van bepaalde luchtverontreinigende stoffen, o.a. fijnstof, ingediend. Volgens dit voorstel zou Nederland de fijnstofuitstoot  (inclusief roet) voor 2030 met 38 % moeten verminderen.

Als alle voorgenomen beleidsmaatregelen succesvol worden ingevoerd, voldoet Nederland rond 2020 al grotendeels aan het reductievoorstel. Tot op heden is er met het Europees Parlement en de Europese ministerraad nog geen overeenstemming bereikt over het commissievoorstel.

Lokale verkeersmaatregelen om de blootstelling te verlagen zijn bijvoorbeeld het instellen van milieuzones, vervanging van oude auto's, verlagen van de maximale snelheden, het bevorderen van gezondere verplaatsingsvormen (lopen, fietsen), etc..

Laatst bewerkt: 5 juli 2016

Wat u zelf kunt doen tegen luchtvervuiling

U kunt ook zelf luchtverontreiniging of de effecten daarvan beperken. U kunt bijvoorbeeld kiezen voor milieuvriendelijk vervoer of voor een fietsroute langs minder vervuilde gebieden. U kunt ook besparen op het energieverbruik in huis of u kunt het stoken van vuurtjes in de tuin beperken. Milieu Centraal geeft praktische tips over hoe u zelf eventuele gezondheidsschade door luchtvervuiling kunt verminderen.

Vuur in de tuin

Een vuur stoken in uw tuin kan leuk en gezellig zijn. Vuur kan echter veel overlast en luchtvervuiling veroorzaken. Milieu Centraal zet op een rij wat wel en niet mag, en wat u kunt doen als u last heeft van andermans vuur.

Suggestie voor acties in uw eigen regio

Hier zijn enkele algemene acties genoemd. Misschien zijn er rondom de locatie die u heeft geselecteerd nog meer mogelijkheden om zelf acties te ondernemen.

Laatst bewerkt: 5 juli 2016