Ongevallen stoffen

Gevaarlijke stoffen

Een stof is een gevaarlijke stof wanneer deze giftig, brandbaar of explosief is, of een combinatie van deze eigenschappen heeft.

Bij ongevallen met gevaarlijke stoffen gaat het om een groot ongeluk op een bedrijventerrein. Er zijn veel bedrijven met gevaarlijke stoffen die zo'n risico vormen. Het risico kan voor een groot of een klein gebied in de omgeving bestaan.

Ook het transport van gevaarlijke stoffen geeft risico's voor de omgeving. Vervoer vindt plaats over de weg, over het spoor en over water. Dit kan de volgende risico's met zich meebrengen:

  • een grote brand door een brandbare vloeistof, bijvoorbeeld benzine;
  • een grote brandende gaswolk, bijvoorbeeld LPG;
  • een giftige gaswolk, bijvoorbeeld chloor;
  • een verdampende giftige vloeistof, bijvoorbeeld ammoniak;
  • een explosie van bijvoorbeeld springstoffen.

Bekijk de locaties waar gevaarlijke stoffen worden gebruikt of opgeslagen.

Bekijk de transportroutes van gevaarlijke stoffen over de weg  of transportroutes van gevaarlijke stoffen door buisleidingen.

laatst bewerkt 22 april 2015

GGD geeft advies

Als er een ongeval gebeurt, is het o.a. afhankelijk van de locatie en de vrijkomende stof welke gezondheidsrisico's er zijn. De GGD geeft advies over gezondheidsrisico's voor inwoners en hulpverleners tijdens milieu-ongevallen door gevaarlijke stoffen en andere factoren.

laatst bewerkt 4 augustus 2015

Opslag en gebruik van stoffen

De overheid stelt eisen aan de opslag en het gebruik van gevaarlijke stoffen: opslag moet bijvoorbeeld gebeuren in speciale containers. Ook zijn bij het gebruik adequate veiligheidsmaatregelen verplicht om een ongeval te voorkomen of de effecten van een ongeval te beperken. Afvoer van gevaarlijke stoffen mag alleen uitgevoerd worden door gespecialiseerde bedrijven. Voorts is het van belang dat er voldoende afstand is tussen de risicobron (bedrijf) en de risico-ontvanger (een woning). Er hoort ook een calamiteitenplan en een rampenbestrijdingsplan te zijn, waar regelmatig mee wordt geoefend.

De beheerders van deze inrichtingen zijn verantwoordelijk voor de veiligheid ter plaatse. De overheid controleert of zij zich aan de regels houden.


Transport

Voor de afstand tussen woonbebouwing en transportroute hanteert de overheid een veiligheidszonering gebaseerd op een ‘risicocontour'. Binnen deze risicocontour mag in principe niet gebouwd worden. Deze contour geeft de mogelijke overlijdenskans aan als gevolg van een ongeval bij een bedrijf of bij transport van gevaarlijke stoffen. Hoe meer transportvoertuigen over een bepaalde route, hoe groter de kans op een ongeluk. Boven de norm die de overheid hiervoor hanteert, moet de woonbebouwing op veilige afstand van de route liggen. Deze plekken langs de route zijn aangegeven met de omschrijving: ‘risicoafstand vereist'.


Veiligheid en wet

In de ministeriële Regeling provinciale risicokaart zijn nadere, algemeen verbindende voorschriften voor de risicokaarten opgenomen. Er wordt in beschreven welke kwetsbare objecten en risicovolle situaties op de risicokaart moeten worden getoond. Met het Registratiebesluit externe veiligheid wordt het verplicht om risicosituaties rond gevaarlijke stoffen te registreren. Bedrijven die gevaarlijke stoffen willen gebruiken of opslaan hebben een milieuvergunning nodig. De Wet milieubeheer bepaalt aan welke voorwaarden een bedrijf moet voldoen om een vergunning te krijgen.

Op 1 oktober 2010 is de Wet veiligheidsregio's in werking getreden. Met deze wet worden brandweerzorg, geneeskundige hulpverlening bij ongevallen en rampen, de rampenbestrijding en crisisbeheersing samengebracht in één organisatie.

laatst bewerkt 4 augustus 2015

Er zijn verschillende manieren om je voor te bereiden:

  • Stel een noodpakket samen.
  • Informeer jezelf over risico's in je omgeving.
  • Lees wat je kunt doen bij verschillende soorten noodsituaties.
  • Stel de frequentie van de regionale omroep in op je (nood)radio en/of televisie. Deze zender geeft tijdens een noodsituatie informatie van de overheid.
  • Weet wat je moet doen als de sirene gaat.
  • Het is handig om een EHBO-cursus te doen. Mocht er iets gebeuren, dan kun je jezelf en anderen helpen.
  • Als je een lichamelijke of verstandelijke beperking hebt, maak dan met mensen om je heen (familie, vrienden, buren) afspraken over wie jou kan helpen in een noodsituatie.
  • Zijn er in jouw omgeving mensen die extra hulp nodig hebben tijdens een noodsituatie? Bespreek met hen wat je voor hen kunt doen.


Na een ongeval

Over het algemeen gelden onderstaande aanwijzigen.

  • Ga niet naar het ongeval toe.
  • Bel 1-1-2 als dat nog niet gebeurd is.
  • Zorg dat je minstens 500 meter van de plek van het ongeval bent.
  • Neem kinderen en mensen die moeilijk zelf kunnen vluchten zo snel mogelijk mee.
  • Volg de instructies van de hulpdiensten (politie of brandweer) op.
  • Bij een incident of noodsituatie kan op www.crisis.nl actuele informatie worden vermeld.
    Vind je geen actuele informatie op crisis.nl? Dan word je op een andere manier geïnformeerd, bijvoorbeeld via je regionale omroep (de rampenzender) of de website van je gemeente.
     

Afhankelijk van de vrijgekomen stof of per ongeval kunnen er aanvullende aanwijzingen zijn. Zo moet je bij een ammoniakongeval deuren en ramen sluiten en bij een vuurwerkongeval juist vluchten. Kijk voor ongevalspecifieke aanwijzingen op de risicokaart.

laatst bewerkt 6 november 2013

Instrumenten

De Veiligheidseffectrapportage (VER) maakt de veiligheidsrisico's van ruimtelijke plannen en bouwplannen inzichtelijk. De rapportage bestaat uit een aantal activiteiten, gekoppeld aan het plannings- en bouwproces. De VER beperkt zich dus niet tot een eenmalige activiteit of een eenmalig rapport: de uitvoering ervan loopt mee gedurende het gehele ruimtelijke plan. De VER-modules gaan gelijk op met de bouwfasen van een project.

Digitaal beleidsinstrument waarmee u een bewuste bestuurlijke verantwoording van het groepsrisico kunt maken. Het instrument ondersteunt specialisten en professionals die zich voorbereiden op de besluitvorming over het vestigen of uitbreiden van risicovolle bedrijven, ruimtelijke ontwikkelingen en het vervoer van gevaarlijke stoffen.

Berekent voor standaardsituaties het groepsrisico bij lpg-tankstations.

supplement op het eerder uitgebrachte document ‘handreiking verantwoordingsplicht groepsrisico'.

 

In dit supplement wordt ingegaan op:
-verantwoorden als vorm van een ‘goede ruimtelijke ordening'
-de ruimtelijke besluiten waarbij de verantwoordingsplicht van toepassing is.

Deze handreiking van het Ministerie van VROM is bedoeld voor diegenen die te maken krijgen met de verantwoordingsplicht rondom groepsrisico's. Op de website www.groepsrisico.nl vindt u ondersteunende informatie bij de Handreiking, zoals voorbeelden.

Stuit u op knelpunten bij het verankeren van externe veiligheid in ruimtelijke plannen? In de handreiking ‘Naar een veilige bestemming' legt de VNG u via werkstappen uit, hoe u hiermee kunt omgaan. Daarnaast leest u in deze brochure hoe een ‘goede ruimtelijke ordening' kan zorgen voor een balans tussen risicovolle activiteiten en de omgeving. Deze handreiking is bedoeld voor opstellers van bestemmingsplannen.

Publicaties

supplement op het eerder uitgebrachte document ‘handreiking verantwoordingsplicht groepsrisico'.

 

In dit supplement wordt ingegaan op:
-verantwoorden als vorm van een ‘goede ruimtelijke ordening'
-de ruimtelijke besluiten waarbij de verantwoordingsplicht van toepassing is.

Deze handreiking van het Ministerie van VROM is bedoeld voor diegenen die te maken krijgen met de verantwoordingsplicht rondom groepsrisico's. Op de website www.groepsrisico.nl vindt u ondersteunende informatie bij de Handreiking, zoals voorbeelden.

De publicatiereeks is een handreiking voor bedrijven die gevaarlijke stoffen produceren, transporteren, opslaan of gebruiken en voor overheden die belast zijn met het toezicht op deze bedrijven en de vergunningverlening.

Kennisbank met links naar andere bestaande informatiebronnen op het gebied van externe veiligheid. Ook vindt u hier een digitaal overzicht van actuele ontwikkelingen en van de belangrijkste wet- en regelgeving per thema. Daarnaast kunt u op deze website praktijkvoorbeelden lezen. Tot slot vindt u in de kennisbank informatie over diverse kennistafels en over trainingen en opleidingen op het gebied van externe veiligheid.

Dossier van Infomil over het vervoer van gevaarlijke stoffen. U vindt hier de wetgeving rondom het vervoer en informatie over het ingestelde basisnet. Het basisnet is een landelijk aangewezen netwerk voor het vervoer van gevaarlijke stoffen.

Op het deel Externe Veiligheid van de GezondOntwerpWijzer leest u meer over externe veiligheid. Externe veiligheid gaat over het beheersen van risico's die mensen lopen doordat er in hun omgeving gevaarlijke stoffen worden opgeslagen, geproduceerd, gebruikt en vervoerd. De GezondOntwerpWijzer (GOW) bundelt kennis over het gezond ontwerpen en inrichten van de leefomgeving. In de GOW vindt u inzicht, inspiratie en ideeën om dit op integrale wijze te doen.