Waterveiligheid

Overstromingsgevaar

Overstroming is een reëel gevaar voor Nederland, want:
  • Grote delen van ons land liggen onder de zeespiegel.
  • Nederland heeft een aantal grote rivieren.
  • Het klimaat verandert: de zeespiegel stijgt en het regent vaker en harder.
     

Het water kan overal vandaan komen: uit zee of de grote rivieren en uit binnenwateren zoals vaarten en plassen. Een dijk kan verzakken, een duin kan wegslaan, of het water komt over de dijken heen.

Een bijkomend gevaar is de kans dat de stroom uitvalt, met alle gevolgen van dien. Denk bijvoorbeeld aan het niet meer kunnen bellen in noodsituaties, onderkoeling wanneer de verwarming het niet doet, het bederven van eten en drinken en onveilige situaties op straat in het donker.

Ook de volksgezondheid kan in gevaar komen. Dat kan voor de overheid aanleiding zijn om evacuatie te adviseren.

Bekijk de gebieden die onder water kunnen komen te staan.

laatst bewerkt: 24 oktober 2017

De volgende kaarten over waterveiligheid zijn beschikbaar op de Atlas:
 
De volgende kaarten over waterveiligheid zijn beschikbaar buiten de Atlas:

Gevolgen

De kans dat er mensen overlijden door een overstroming, hangt af van:
  • het aantal mensen dat in een gebied woont;
  • de voorspelbaarheid van hoge waterstanden;
  • de snelheid waarmee een gebied onderloopt;
  • de snelheid waarmee mensen kunnen worden geëvacueerd.

    laatst bewerkt 24 oktober 2017

Samenwerking

Alle overheden – Rijk, provincies, waterschappen, veiligheidsregio's en gemeenten – werken samen om een overstroming te voorkomen en de gevolgen ervan te beperken. Grote delen van Nederland worden tegen het water beschermd door waterkeringen (dijken, dammen, duinen en kunstwerken als sluizen en gemalen). Rijkswaterstaat en de waterschappen samen onderhouden en inspecteren deze waterkeringen.

Gemeenten informeren en waarschuwen de bevolking. Samen met hulpdiensten (politie, brandweer en ambulance) oefenen overheden regelmatig wat ze moeten doen bij een (dreigende) overstroming. De waterstanden worden voortdurend bewaakt, waardoor er in principe tijd is voor maatregelen en alarmering.

Deltaprogramma

De overheid wil Nederland nu en in de toekomst beschermen tegen hoogwater en zorgen voor voldoende zoetwater. Ook wil de overheid ons land zo inrichten dat het klimaatbestendig en waterrobuust wordt. Dit gebeurt in het Deltaprogramma.

In het Deltaprogramma is een nieuwe veiligheidsbenadering ontwikkeld. Deze gaat uit van de overstromingskansen én de gevolgen die een overstroming/dijkdoorbraak heeft.

Een belangrijk onderdeel van deze nieuwe aanpak is het meerlaagsveiligheidsprincipe: de overheid neemt maatregelen op drie verschillende niveaus tegelijkertijd. Maatregelen uit de eerste ‘laag' verkleinen de kans op een overstroming. Denk aan het verhogen en versterken van dijken en andere waterkeringen. Maatregelen uit de tweede ‘laag' verkleinen de gevolgen van een overstroming. Belangrijke voorzieningen, zoals een stroomgenerator, worden op het dak of een andere droge plek gebouwd. Ook drijvende woningen vallen in deze laag. Maatregelen uit de derde ‘laag' verbeteren de rampenbeheersing in het geval van een overstroming. Denk daarbij aan rampenplannen, crisismanagement en allerlei evacuatiemogelijkheden met bijbehorende communicatiestrategieën. 

Hoogwaterbeschermingsprogramma

Een onderdeel van het Deltaprogramma is het Hoogwaterbeschermingsprogramma. Elke 12 jaar worden de primaire waterkeringen beoordeeld op waterveiligheid. Dan wordt er gekeken of de waterkeringen aan de wettelijke normen van de Waterwet voldoen. De rapportage van de meest recente beoordeling is in 2011 opgesteld. Rijkswaterstaat en de waterschappen knappen aan de hand van de rapportage de delen van de waterkeringen die onvoldoende veilig zijn, op.

laatst bewerkt 24 oktober 2017

Voorbereiding

U kunt zich alvast voorbereiden op een overstroming. Wat moet u geregeld hebben:

  • Een noodpakket.
  • Adressen waar u in geval van nood naartoe kunt.
  • Routes om daar te komen.

Lees op de Risicokaart of Overstroom ik? meer over hoe u zich kunt voorbereiden op een overstroming.

laatst bewerkt 24 oktober 2017