Nieuwe kaarten: Luchtkwaliteit

Voor iedereen te zien en te bestuderen: de jaargemiddelde luchtkwaliteitskaarten over 2015. Het gaat om fijnstof (PM10 en PM2,5), stikstofdioxide en roet. Bekijk hoe het met de luchtkwaliteit gesteld is in Nederland, uw provincie, uw stad of dorp. En vergelijk! Wie deze nieuwe jaargemiddelde kaarten naast die van 2014 legt, ziet een opmerkelijk verschil.

Het thema luchtkwaliteit is een van de meest bezochte onderwerpen in de Atlas Leefomgeving.  Ook in de beginfase van de Atlas, meer dan 5 jaar geleden, waren de luchtkaarten al aanwezig. Begin vorig jaar is de kaartenset uitgebreid met uurlijkse kaarten en  werd de term ‘luchtkwaliteitsindex' toegevoegd. Afgekort als LKI, geeft deze uurlijkse luchtkwaliteitskaart de actuele status van de luchtkwaliteit aan de hand van een weging van fijnstof, ozon en stikstofdioxide. Op datzelfde moment zijn ook de jaargemiddelde kaarten over 2014 geplaatst als vervolg op de jaargemiddelden uit 2013. En nu dus die over 2015. U kunt kijken naar fijnstof (PM2,5), fijnstof (PM10), roet en stikstofdioxide.

Heel veel berekeningen

Het gaat in alle kaarten om berekeningen. Het RIVM maakt deze berekeningen aan de hand van een voorgeschreven rekenmodel. In dit model worden verkeersgegevens en kenmerken van alle straten opgenomen. Er worden berekeningen gemaakt van de concentraties die plaatsvinden op de gevels van alle panden. Deze informatie wordt gecombineerd met de berekende concentraties op de toetspunten van het Nationaal Samenwerkingsprogramma Luchtkwaliteit (NSL) en met de informatie over concentraties in gebieden zonder wegen en bebouwing. De verkregen waarden worden vervolgens geïnterpoleerd naar een gridbestand met een resolutie van 25 bij 25 meter. En zodoende komt er een overzichtelijke kaart uit de bus die ook de luchtkwaliteit in uw leefomgeving duidelijk in beeld brengt.


Daling van concentraties, oorzaken

In alle vier jaargemiddelde concentratiekaarten is in 2015 een flinke daling te zien ten opzichte van de jaren ervoor. De stikstofdioxidemetingen op regionale en stadsachtergrondlocaties, die worden gebruikt voor de kalibratie van de jaargemiddelde stikstofdioxidekaart (berekeningen), vertonen al jaren een gestage daling. De gemiddelde concentratie in 2015 is 0,9 µg per kubieke meter lager dan in 2014, als gevolg van lagere emissies en meteorologische omstandigheden.

De fijnstofmetingen op regionale en stadsachtergrondlocaties, die worden gebruikt voor de kalibratie van de jaargemiddelde fijnstofkaarten (berekeningen van PM10 en PM2,5) zijn gemiddeld over Nederland fors lager dan die van 2012-2014. Het gaat om een daling van 2 µg per kubieke meter. Dit is waarschijnlijk grotendeels als gevolg van de specifieke meteorologische omstandigheden in 2015.

Door het beperkte aantal metingen is de berekende kaart voor roet niet gekalibreerd aan de hand van metingen. Deze concentraties kunnen daarom het best worden gebruikt in relatieve zin, voor het vergelijken van de effecten van maatregelen. Aan de absolute waarde van de concentraties moet vooralsnog minder waarde worden gehecht. De berekende roetconcentratie gemiddeld voor Nederland over 2015 is 0,11 µg per kubieke meter lager dan in 2014. Dit als gevolg van lagere emissies van wegverkeer in Nederland en een lagere bijdrage uit het buitenland door de toevallige meteorologische omstandigheden van 2015.


Verder lezen?

Achtergrondinformatie kunt u lezen in het rapport van G.J.M. Velders et al., Grootschalige concentratie- en depositiekaarten Nederland, Rapportage 2016, RIVM Rapport 2016-0068.