Atlas Werkconferentie: Bouwen aan een gezonde en groene leefomgeving

Op dinsdag 17 april organiseren we de Atlas Werkconferentie in de RAI te Amsterdam. Meld u nu aan!

01/01/2018 | 12:19PM

Photo at Atlas Werkconferentie: Bouwen aan een gezonde en groene leefomgeving

Op dinsdag 17 april as. organiseren we de Atlas Werkconferentie in de RAI Amsterdam. We zoeken dit jaar de verbinding met de duurzame gebouwde omgeving om samen te Bouwen aan een gezonde en groene leefomgeving. Onze websites Atlas Leefomgeving, Atlas Natuurlijk Kapitaal, Nationale EnergieAtlas, Gids Gezonde leefomgeving en de Gezond OntwerpWijzer bieden allen informatie en handelingsperspectieven om de leefomgeving groen en gezond in te richten.

Komt u ook?

Dat vinden wij leuk! De werkconferentie start met een plenaire sessie. Daarna kunt u meedoen aan vier workshopsessies van elk 45 minuten. Daarbuiten is voldoende tijd voor netwerkmogelijkheden. Natuurlijk kunt u als bezoeker van de Atlas Werkconferentie ook de hele dag de beurs van Building Holland bezoeken. Meld u gratis aan via de website van Duurzaam Gebouwd.


Workshopsessies

Tijdens de inloop kunt u een keuze maken welke workshopsessie u wilt bijwonen. De workshopsessies zijn in verschillende thema's onderverdeeld:

  • A: Atlassen, de gebruiker centraal
  • B: Atlassen in de praktijk
  • C: Groene en gezonde leefomgeving I
  • D: Groene en gezonde leefomgeving II
  • E: Circulaire economie en duurzaam bouwen
  • F: Circulaire economie
     

Programma
 

8:45-9:45
 
Ontvangst, registratie en workshopkeuze
 
9:45-10:35
 
Plenair welkom en start van de werkconferentie
 
  Fred Woudenberg van de GGD Amsterdam vertelt over A'dam en A'dam Havenstad - het deel van het havengebied binnen de ring A10 dat wordt ontwikkeld tot een gemengd stedelijk gebied waarin tot 70.000 nieuwe woningen en 50.000 arbeidsplaatsen komen - en de stevige keuzes die gemaakt zijn rond gezondheid bij de inrichting van het Havengebied.

Bent u ook benieuwd naar de stand van zaken rond de informatieproducten in het DSO? Zeer recent is de definitiefase afgerond van het project Informatieproducten / Informatiehuizen en de projectleider Ruben Busink neemt u mee in de eindresultaten van deze fase. Het zijn de bouwstenen waarmee vorm kan worden gegeven aan de daadwerkelijke ontwikkeling en realisatie: van denken naar doen. Een eerste set van negentien informatieproducten is geprioriteerd en ligt thans voor ter besluitvorming. Ruben neemt ons mee in de inhoud, het proces en de kansen voor samenwerking met de Atlas.

Work-in-Progress: enkele nieuwe kaarten/producten in de Atlassen, zoals:
  • Tilly Fast van Fast Advies met enkele geactualiseerde GES-kaarten van Utrecht, volgens het nieuwe GES-handboek;
  • Anne-Marie Bor van Next Green met de Groene Dakenkaarten;
  • en nog veel meer
     
10:35-10:55   
 
Wissel/Koffie- en theepauze
 
10:55-11:40
 
WORKSHOPRONDE 1 (klik voor beschrijving workshops)
 
  A: Digibeten bestaan niet en mensen zijn niet rationeel
Victor Zuydweg / ICTU
 
  B: Workshop met presentatie over DSO en discussie rond informatie producten
Ruben Busink / Rjikswaterstaat
 
  C: Wat is de waarde van groen en blauw in de stad? Hoe kunnen wij die waarden meenemen in een ruimtelijk ontwerp?
Sandra Boekhold / RIVM, Jacco Schuurkamp / gemeente Den Haag, Stefan Verbunt / RVO en Hans Dekker / HD Landschapsarchitectuur
 
  D: Gezonde stad, gezonde en duurzame mobiliteit en erfgoed
Harry Boeschoten / Staatsbosbeheer en Karin van Hoof / Provincie Noord-Holland
 
  E: Het Ambitieweb: een hulpmiddel voor maatschappelijke meerwaarde
Henriette Stoop / Rijkswaterstaat
 
 
F: Circulair economiespel: Samen rijk (vormt een geheel met workshopronde 2)
Nicole Segers / Creation2Creation
 
11:40-11:50
 
Wissel
 
11:50-12:35
 
WORKSHOPRONDE 2 (klik voor beschrijving workshops)
 
  A: Ontwerp de nieuwe Atlas
Miranda Mesman / RIVM en Rianne Dobbelsteen / IenW
 
  B: Gids Gezonde Leefomgeving en Gezond Ontwerp Wijzer
Hanneke Kruize en Brigit Staatsen / RIVM
 
  C: De Levende Tuin, een integrale benadering voor mens, klimaat, natuur en economie
Kim van der Leest / Branchevereniging VHG
 
  D: Gezondheid in de gebouwde omgeving
Rob van Strien en Imke van Moorselaar / GGD Amsterdam
 
  E: Wonen als service
Peter de Wijs en Philip Verbiest / Avans Hogeschool Breda
 
  F: Circulair economiespel: Samen rijk (vervolg van workshopronde 1)
Nicole Segers / Creation2Creation
 
12:35-13:30
 
Lunch
 
13:30-14:15
 
WORKSHOPRONDE 3 (klik voor beschrijving workshops)
 
  A: Atlas: standaard onderscheiden? 
Joost Bakker, Cindy Vros / RIVM en Arno de Bruijn / Rijkswaterstaat
 
  B: Luchtkwaliteit - Samen meten en open data
Marita Voogt en Benno Jimmink / RIVM en Michael Ameling / DCMR
 
  C: De Go-methode: samen werken aan een gezonde leefomgeving
Kimberly Linde en Ilse Storm / RIVM
 
  D: Ruimtelijke dichtheden en functiemenging in Nederland
Arjan Harbers en Wendy Vercruijsse  / Planbureau voor de Leefomgeving
 
  E: Klimaatmonitor
Gert Nijsink / Rijkswaterstaat
 
  F: Gender en e-waste                     
Chantal van den Bossche / WECF    
 
  F: De reis van plastic en hoe dat ons leven beïnvloedt
Manon Zwart / RIVM
 
14:15-14:45
 
Wissel/koffie- en theepauze
 
14:45-15:30
 
WORKSHOPRONDE 4 (klik voor beschrijving workshops)
 
  A: Klimaatonderlegger: gelaagde klimaatbenadering van onderop 
Thomas Jansen / De Gruyter
 
  B: Van data naar inzicht naar handelen - Kansen voor (de Atlas) Natuurlijk Kapitaal 
Nick Naus / Geodan, Laura van Heeswijk / Provincie Overijssel en Tom Kools / Natuurverdubbelaars
 
  C: The next generation Atlas: klaar voor een nieuwe generatie gebruikers 
Victor van Katwijk / Geodan en Ruben Zijlmans / FLO Legal
 
  D: Meervoudige waarde met groene daken
Anne-Marie Bor / Green Deal Groene Daken en Waternet en Next Green en Kasper Spaan / Green Deal Groene Daken, Waternet en Next Green
 
  E: Timmer mee aan een nieuw programma praktijkonderzoek voor circulair en biobased bouwen
Jan Jurriëns en Karen Janssen / AVANS Hogeschool Breda
 
  F: Inventarisatie astbestdaken en groene daken
Mathijs van Til / Readaar
 
15:30 Netwerkborrel en muziek

N.B. Het programma is gereed, maar er zijn nog wijzigingen mogelijk. Houd deze pagina in de gaten voor de laatste stand van zaken.

Meer weten?

Wilt u meer informatie over deze werkconferentie? Neem dan contact op met Hans Neele via hans.neele@rws.nl.



Dinsdag 17 april, 08.45-17.00 uur, RAI te Amsterdam; niet te missen!

Volg ons op: @AtlasLO, @Atlas_NK en @nlenergieatlas: #atlas17april

 


Met soundscaping naar meer balans in stedelijke leefomgeving

De nieuwe benadering 'soundscape' focust niet op het aantal decibellen, maar op hoe mensen geluid beleven.

03/08/2019 | 9:36AM

Photo at Met soundscaping naar meer balans in stedelijke leefomgeving

Van alle factoren die bepalend zijn voor de leefbaarheid van een stad, krijgt geluid de minste aandacht. Maar geluid biedt kansen voor een gezonde leefomgeving! De nieuwe benadering 'soundscape' focust niet op het aantal decibellen, maar op hoe mensen geluid beleven. Dit levert verrassende inzichten. Deze inzichten kunnen beleidsmakers inzetten bij het ontwerpen van een stedelijke leefomgeving.

Op 28 maart organiseert de Nederlandse Stichting voor Geluidshinder de Nationale Geluidshinderdag. Miljoenen mensen in Nederland hebben last van ernstige geluidshinder. De grootste drie boosdoeners zijn wegverkeer (9,3%), buren (8,4%) en vliegverkeer (4,6%). Uit de Volksgezondheid Toekomst Verkenning (VTV) blijkt dat deze niveaus van geluidsbelasting de komende jaren toenemen, als gevolg van de verwachte toenemende bevolkingsdichtheid, de voortgaande verstedelijking en de toenemende hoeveelheid verkeer. Ook al veroorzaakt geluidshinder geen dodelijke slachtoffers, het heeft wel degelijk negatieve gezondheidseffecten. Langdurige geluidsoverlast kan leiden tot stress doordat mensen moeilijker kunnen ontspannen en uitrusten. Geluidsoverlast 's nachts kan de slaap verstoren. Langdurige stress en slaapverstoring kunnen leiden tot een hoge bloeddruk en hart- en vaatziekten; klachten van mensen die hier al aan lijden kunnen verergeren.

Onze oren: geen decibelmeters

Op allerlei manieren werken wij aan de kwaliteit van onze leefomgeving. Onze lucht is schoner dan vroeger. En al zijn we er nog niet, ook de waterkwaliteit is verbeterd. De geluidshinder nam echter de afgelopen decennia in Nederland niet af. De huidige aanpak van geluidoverlast focust op het reduceren van decibellen en het naleven van geluidsnormen. Maar het geluidsniveau zegt niet altijd iets over de geluidshinderbeleving. Want vraag eens aan mensen om een bepaald geluid te omschrijven? Dan hebben ze het niet over het aantal decibellen, maar juist over hoe prettig, rustgevend, hinderlijk of storend ze dat geluid vinden. Zoals senior beleidsadviseur Miriam Weber op platform Verkeerskunde het zo mooi stelde: onze oren zijn geen decibelmeters. De soundscape-benadering is afkomstig uit de academische wereld. In deze benadering gaat het om de vraag: hoe beleven mensen geluid? Want juist die geluidsbeleving bepaalt voor een groot deel of mensen al dan niet gezondheidsklachten krijgen door geluidsoverlast.

Hoe beleven mensen geluid?

De publicatie Slim onderweg naar een gezondere en stille stad beschrijft een aantal inzichten uit de soundscape-benadering. Zo ervaren mensen natuurlijke geluiden doorgaans als prettig en mechanische geluiden als onprettig. Maar ook de omgeving speelt een rol. Mechanische geluiden worden in een groen park vaak als zeer hinderlijk ervaren. Veel hinderlijker dan wanneer deze geluiden te horen zijn op een druk station of bij een drukke verkeersweg. Dit komt doordat geluid van oudsher een waarschuwingsfunctie heeft. Bij onverwachte (en ongewenste) geluiden gaat een alarmsignaal in onze hersenen af, waardoor we deze geluiden als stressvol ervaren. Prettige geluiden die we verwachten in een bepaalde omgeving, geven vaak juist een rustgevend en fijn gevoel. Denk aan wind aan zee of het ruisen van de bladeren in een park. Al deze inzichten kunnen we inzetten in de zoektocht naar de mogelijkheden om een stillere en gezondere stad te creëren: voor mensen en dieren. Want ook dieren zijn gevoelig voor geluid in de stad. Uit onderzoek van de universiteit van Southampton blijkt dat lawaai in de stad het gedrag en de zang van het roodborstje verandert.

Wees creatiever met geluid

Deze soundscape-benadering biedt dus kansen voor ontwerpers. In 2016 stelde hoogleraar Auditieve Cultuur, Marcel Cobussen, in zijn oratie Hoe klinkt de stad? dat van alle aspecten die bepalend zijn voor de leefbaarheid van een stad, geluid de minst besprokene is. Een gemiste kans volgens Cobussen. De akoestische omgeving van een stad is immers geen gegeven, maar kan worden ontworpen, vormgegeven en gecreëerd. Hierdoor wordt het prettiger om op bepaalde plekken te vertoeven. Zo kunnen inzichten die de soundscape-benadering oplevert, handvaten bieden aan ontwerpers. Ze kunnen de juiste geluidsbalans brengen in een bepaalde omgeving door deze anders akoestisch in te richten. Bijvoorbeeld door in een stad stille en minder stille plekken af te wisselen. Deze stille gebieden kun je via fiets- en wandelroutes verbinden met grotere rustgebieden buiten de stad. Dan is het aantrekkelijker om de auto te laten staan en dit betekent weer minder geluidsoverlast! De Atlas Leefomgeving kan daarbij helpen. Verschillende kaarten geven aan waar mensen de meeste last hebben van welk geluid. Zoals de kaart Geluidshinder wegverkeer of de kaart Geluidshinder bromfietsen en scooters. Deze kaarten kun je combineren met onze groenkaart of onze kaarten Fietsnetwerken, Lange-afstand-wandelroutes of Stiltegebieden. 

Soundscaping in Nederland nog in kinderschoenen

In Nederland zijn er helaas nog weinig voorbeelden van waar de soundscape is vertaald naar de ruimtelijke inrichting. Maar onze Noorderburen laten zien hoe het ook kan. In het Engelse Sheffield zorgde de geluidsmuur The Cutting Edge niet alleen voor een stillere leefomgeving, maar voor veel meer. Het plein Sheaf Square grensde aan een drukke weg die voor veel geluidshinder zorgde door het geluid van voorbijrazende auto's. Door de wirwar van drukke verkeersstraten kon men vanaf het station alleen met de metro het centrum bereiken. De gemeente Sheffield vond een inventieve oplossing. Ze legde The Cutting Edge aan, een stalen geluidsmuur met een waterval. Deze muur leidt mensen langs allerlei interessante openbare plekken van het station naar het stadscentrum. De geluidsmuur dempt het geluid van de auto's en het vallende water heeft een rustgevend effect. Voor mensen is het nu aantrekkelijk om er te lopen. De stalen muur is bovendien een verwijzing naar het verleden van Sheffield als mijnstad. Dit levert weer een mooi stukje nieuw cultureel erfgoed op.   

Omgevingswet biedt kansen voor soundscaping

Soundscaping biedt ook interessante kansen in het kader van de op komst zijnde Omgevingswet. Dit stelt Wim Drost, adviseur milieu en ruimteleefomgeving bij de gemeente Den Haag, in een interview met Geluidnieuws. Hoe dichter je bij een specifieke situatie komt, hoe groter andere – niet kwantitatieve invloeden - op de hinderbeleving worden. De Omgevingswet biedt bestuursorganen meer vrijheid om op lokaal niveau regels te stellen en plannen te maken. Binnen die beleidsvrijheid kan soundscape een belangrijk middel zijn om de kwaliteit van de leefomgeving lokaal te verbeteren. De Atlas Leefomgeving zou daarbij een interessant vertrekpunt kunnen zijn. Want als je een lokale situatie wilt verbeteren, is het handig om te weten waar mensen de meeste last hebben van geluid. De geluidshinderkaarten zijn te combineren met onze andere kaarten voor meer inzichten in hoe we tot een leefbaardere en gezonde leefomgeving kunnen komen.