In het kort

Wat ziet u?

Op de kaart ziet u de gemiddelde jaarconcentratie fijnstof (PM2,5) in het jaar 2017 langs de (drukke) rijks- provinciale- en gemeentelijke wegen in Gelderland. PM2,5 zijn de fijnstofdeeltjes die kleiner zijn dan 2,5 micrometer. Dit zijn kleinere deeltjes dan PM10 en dringen daardoor dieper de longen binnen.

U ziet hier geen gemeten waarden van de luchtkwaliteit, maar berekeningen met behulp van de NSL-monitoringstool. Dit rekenmodel wordt in heel Nederland gebruikt om de luchtkwaliteit langs drukke wegen te berekenen.

Veel van het fijn stof komt uit het buitenland. Dit leidt tot een hogere achtergrondconcentratie. Verder is de concentratie hoger vlakbij drukke wegen en bedrijven.

Gezondheid
Fijn stof in de lucht kan leiden tot gezondheidsklachten (hoesten, benauwdheid, verminderde longfunctie, hart- en vaataandoeningen) en zelfs tot vroegtijdige sterfte. Mensen met bestaande luchtwegaandoeningen of met hart- en vaatziekten behoren tot de gevoeligste groepen. Met name de allerkleinste stofdeeltjes zijn schadelijk. Lees meer over fijn stof en gezondheid.

Wat doet de overheid?

In Nederland werken de Rijksoverheid, provincies en lokale overheden samen om de luchtkwaliteit te verbeteren. Zij doen dat binnen het Nationaal Samenwerkingsprogramma Luchtkwaliteit (NSL).

Als de grenswaarde voor fijnstof wordt overschreden moet de gemeente, provincie of het Rijk maatregelen nemen om de fijnstof-concentratie te verlagen. Voorbeelden zijn het verbeteren van de doorstroming op de wegen en instellen van milieuzones.

Over de kaart

De gemiddelde jaarconcentratie Fijnstof (PM2,5) wordt uitgedrukt in microgram per kubieke meter (µg/m3). Voor de jaargemiddelde PM2,5-concentratie geldt vanaf 2015 een grenswaarde van 25 µg/m3. Daarnaast bestaat voor 2020 een 'indicatieve grenswaarde' voor het jaargemiddelde van 20 (µg/m3). De Wereld­gezondheids­organisatie (WHO) adviseert 10 µg/m3. als veilige norm volgens de laatste wetenschappelijke inzichten.

De gegevens voor de kaart zijn afkomstig van het Nationaal Samenwerkingsprogramma Luchtkwaliteit (NSL). Per 100 meter weg zijn er aan beide zijden van de weg rekenpunten aangebracht op 10 meter van de rand van de weg. Op deze punten wordt met behulp van het rekenmodel de concentratie fijnstof (PM2,5) berekend.

De gegevens over de wegen in Gelderland zijn aangeleverd door het rijk, de provincie Gelderland en de Gelderse gemeenten. De belangrijkste input voor het rekenmodel zijn de verkeerstellingen, de maximum snelheid van de voertuigen en het soort voertuigen (personenauto’s of vrachtauto’s). Bronnen zoals industrie en landbouw zijn verwerkt in de achtergrond­concentratie. De met het model berekende waarden hebben een onnauwkeurigheid van rond de 20-25 procent.

Meer weten?

In de kaartenbibliotheek van de Atlas Leefomgeving bij het thema luchtkwaliteit zijn meer kaarten te vinden over luchtkwaliteit. Onder andere over de actuele luchtkwaliteit. Als u meer wilt weten over wat de provincie Gelderland doet op het gebied van een gezonde en veilige leefomgeving, kijk dan op de Website van de provincie Gelderland bij gezond en veilig wonen in Gelderland

Kaartgegevens

De bronhouder van deze kaart is Provincie Gelderland. Bekijk de metadata voor de contactgegevens en de technische beschrijving van de kaart.