Bodem

Bodemverontreiniging

Eén van de bedreigingen voor een goed functioneren van de bodem is de verontreiniging ervan met chemische stoffen. Dat kan gaan om verontreiniging van de bovengrond of van het grondwater. Risico's voor de gezondheid, het ecosysteem of verspreiding naar het grondwater kunnen aanleiding zijn om een locatie met spoed aan te pakken. De spoedeisendheid wordt vastgesteld met het beoordelingsinstrument Sanscrit.


Het hoogste aantal locaties die mogelijk ernstig verontreinigd waren, werd in 2004 vastgesteld op 650 duizend locaties. Ondertussen zijn de meeste van deze locaties onderzocht. In de meeste gevallen bleek er geen sprake te zijn van ernstige bodemverontreiniging. En in totaal dertigduizend gevallen vond sanering plaats, op locaties met zogenaamde spoedeisende bodemverontreining. In het convenant Bodem en Ondergrond hebben overheden met elkaar afgesproken dat de resterende 1400 locaties met spoedeisende bodemverontreinigingen uiterlijk in 2020 zijn gesaneerd en/of beheerst.

Bodemloket.nl geeft op de kaart weer waar historische activiteiten mogelijk tot verontreiniging van grond en grondwater hebben geleid. Daarnaast is te zien waar onderzoek en sanering hebben plaatsgevonden.

laatst bewerkt 6 november 2013

Gezondheidsschade bij contact

Wonen op vervuilde grond in Nederland leidt zelden tot ernstige gezondheidsschade. Daarvoor is de blootstelling meestal te gering. We lopen alleen gezondheidsrisico's als we direct of indirect in contact komen met een verontreinigde bodem en zo blootgesteld worden aan de aangetroffen verontreinigende stoffen.

Directe en indirecte blootstelling

De mens kan via verschillende blootstellingroutes in aanraking komen met verontreinigen uit de bodem of het grondwater. Het gaat hierbij niet alleen om rechtstreeks contact met de bodem, maar ook om indirect contact via lucht, water en groenten die vanuit de bodem  verontreinigd zijn.

Het gebruik van een verontreinigde bodem bepaalt de mate van blootstelling. In het geval van moestuinen, bijvoorbeeld, kan de consumptie van gekweekte groenten geteeld op verontreinigde bodem gezondheidsklachten veroorzaken.

Ook kunnen gezondheidsklachten optreden na het inademen van vluchtige verontreinigingen die zich vanuit het grondwater naar het bodemoppervlak bewegen in de woonruimte in kelders ophopen. Een ander voorbeeld van risico's op gezondheidsschade ontstaat in geval van het consumeren van verontreinigd drinkwater, bijvoorbeeld in geval van een private drinkwaterput.

laatst bewerkt 12 augustus 2015

Bodemsanering

De overheid coördineert de bodemsaneringsoperatie. Hierin werken het Rijk, gemeenten, provincies en provincies samen.

In eerste instantie wordt de  vervuiler aangesproken. Vaak zijn het er meer. Soms kunnen er afspraken gemaakt worden met een bedrijfstak. Pas als niemand aangesproken kan worden, betaalt de overheid voor het weer geschikt maken van de bodem voor het gebruik dat er plaatsvindt.

Verontreinigingen worden niet altijd weggehaald, bijvoorbeeld op plekken waar het niet veel kwaad kan in de huidge situatie. Er kan dan wel sprake zijn van gebruiksbeperkingen. Ook wordt dan regelmatig gemeten of de verontreiniging zich niet verspreidt en of de situatie zich wijzigt. Monitoring noemen we dat.

laatst bewerkt 6 november 2013

Informeer uzelf

  • Uw provincie of gemeente kan u vertellen welke plekken in uw omgeving vervuild zijn en welke 'verdacht'. Soms heeft een gemeente deze taak belegd bij een uitvoerings- of omgevingsdienst;
  • Koopt u een huis of een stuk grond? Ga dan na of er een geschiktheidverklaring of 'schonegrondverklaring' is. Is die er niet, dan moet uitgezocht worden of het terrein mogelijk vervuild is.
  • Let zelf ook op aanwijzingen dat de bodem verontreinigd is. Hebben bijvoorbeeld ergens lekkende olievaten gestaan, is ergens een pad aangelegd met puin, waar misschien wel gebroken stukjes asbest in verwerkt zijn?
  • Let goed op dat grond schoon is voordat u een moestuin begint.
  • Gaat u bouwen of aanbouwen, dan is vaak een bodemonderzoek nodig om een bouwvergunning te kunnen krijgen.
  • Woont u op vervuilde grond die wordt gesaneerd? Dan kunt u een bewonersgroep oprichten om uw belangen te behartigen.
  • Zelf kunt u voorkomen dat er een nieuwe bodemverontreiniging ontstaat. Wees voorzichtig met vervuilende stoffen zoals olie en benzine.
  • Vermoedt u ergens bodemverontreiniging, meldt dit dan meteen bij de gemeente.

    laatst bewerkt 6 november 2013