Wateroverlast

Wateroverlast

In Nederland is er sprake van wateroverlast als te veel water zorgt voor het onderlopen van akkers, straten, tunnels en kelders.
 
Wateroverlast ontstaat wanneer er zoveel regen valt, dat het niet meer snel genoeg kan worden opgenomen door de bodem of afgevoerd kan worden via het riool of via de waterwegen. Dit kan gebeuren doordat het heel lang regent. Of omdat in korte tijd een hevige bui valt.
 
Het Nederlandse rioleringsstelsel kan maar een beperkte hoeveelheid hemelwater afvoeren. Riolering is namelijk met name bedoeld voor het afvoeren van afvalwater en grotere riolen zijn erg kostbaar. De rest van het hemelwater moet daarom worden opgenomen in de bodem.
 

Langdurige regen

Om wateroverlast bij langdurige regen te voorkomen is het belangrijk dat het water in de bodem kan zakken. Dit kan door meer groen (zoals gras of struiken) of waterdoorlatende bestrating aan te leggen. De waterschappen voeren waar nodig het water af, bijvoorbeeld met gemalen.
 

Hoosbuien

Bij hoosbuien valt er in korte tijd zoveel regen, dat de bodem niet alles op kan nemen. Riolen kunnen vaak wel een gedeelte afvoeren, maar niet alles. Het water loopt dan via het oppervlak naar het laagste punt in het landschap. Om wateroverlast te voorkomen is het belangrijk dat water ergens naartoe kan waar het geen problemen geeft. Denk hierbij aan vijvers, groene speeltuinen, wadi's en waterpleinen die tijdelijk water kunnen opvangen. Deze gebieden zijn meestal droog, maar na een flinke regenbui kan er water staan.
 
Door klimaatverandering gaan extreme hoosbuien waarschijnlijk vaker voor komen en zullen we vaker wateroverlast ervaren. 
 

laatst bijgewerkt 30 november 2016

Hoeveel water kan er nog in de grond geborgen worden ten opzichte van een huidige natte situatie:

Gevolgen van te veel water

  • Onderlopen van straten en tunnels - minder bereikbaarheid;
  • Onderlopen van tuinen, kelders en woningen - schade aan bezittingen;
  • Schade voor de landbouw;
  • Vies water uit het riool kan terecht komen op straat en in tuinen en huizen - hierdoor is een grotere kans op ziekten.


laatst bijgewerkt 30 november 2016

Wat doet de overheid?

Waterschappen en gemeenten nemen veel maatregelen om wateroverlast te voorkomen. Voorbeelden van maatregelen tegen wateroverlast door langdurige regen zijn:
  • Het onderhoud van watergangen om het water beter af te kunnen voeren;
  • Het verbeteren van drainage;
  • Het voortijdig afvoeren van water wanneer bekend is dat er langdurige regen aankomt;
  • Het aanleggen van meer groen in bebouwd gebied en waterdoorlatende stroken langs wegen. Zo kan water de grond in zakken in plaats van dat het in het riool terecht komt;
  • Het stimuleren van het vergroenen van tuinen (link naar Zelf doen).
 
Voorbeelden van maatregelen tegen overlast van hoosbuien zijn:
  • Het onderhouden en verbeteren van de riolering;
  • Het creëren van (routes naar) lager gelegen gebieden in de bebouwde omgeving om regenwater tijdelijk te kunnen bergen (zoals waterpleinen, hogere stoepranden en lager gelegen groenstroken);
  • Het voortijdig afvoeren van water wanneer bekend is dat er een grote bui aankomt.
 
Meer voorbeelden van projecten staan op Onswater.
 

Peilbesluit

Hoe hoog het water staat, ligt vast in het peilbesluit van het waterschap (voor regionale wateren) of Rijkswaterstaat (voor de rijkswateren). Bij het opstellen van een peilbesluit kijkt het waterschap naar waar het gebied voor wordt gebruikt, bijvoorbeeld landbouw, natuur of bebouwing en de overige belangen in de omgeving. Deze gebruiksfuncties stellen verschillende eisen aan de hoogte van een waterpeil. Bij een laag waterpeil kan de bodem meer regenwater opnemen, maar is er ook kans op verdroging van landbouw- en natuurgebieden en funderingsproblemen van huizen. Bij een hoog waterpeil is het lastiger om landbouwgrond te bewerken.

laatst bijgewerkt 30 november 2016

Voorkomen van wateroverlast

Bij extreme hoosbuien kan het riool vaak de watervloed niet aan. Het helpt als het water dan tijdelijk kan worden opgevangen. In je eigen tuin, bijvoorbeeld. Plaats een regenton, of vergroen je tuin. Zorg dat niet je hele tuin is bestraat, dan kan de regen in de grond wegzakken. Een groene tuin geeft bovendien meer verkoeling in warme zomers.
 
Meer tips over het voorkomen van wateroverlast staan op Ons Water en de links onder 'Zie ook' rechts op deze pagina.
 

laatst bijgewerkt 30 november 2016

Instrumenten

Altijd de nieuwste feiten over klimaat en waterbeheer
Hoe beschermen we Nederland tegen de gevolgen van klimaatverandering, en hoe spelen we in op de effecten daarvan: langdurige droogte, extreme neerslag, hoge rivierafvoeren en toenemende verzilting?
De Deltafacts van STOWA zijn online kennisdossiers met een korte en krachtige samenvatting van de ‘state of the art' kennis over een bepaalde kennisvraag op het snijvlak van waterbeheer & klimaatverandering.
 

Kaarten

Het Waterlabel is bedacht door het genootschap "De Waag" en geïnitieerd door de drie gemeenten Amsterdam, Den Haag en Rotterdam. Het Waterlabel geeft weer hoe goed een huis regenwater vasthoudt dan wel afvoert naar het riool. Het gebruikt daarbij dezelfde maatlat als het energielabel (van A tot G). Voor de aangesloten gemeenten zijn gegevens verzameld uit het Kadaster en luchtfoto's. De gegevens zijn automatisch verzameld en geven daarom slechts een indruk van de praktijk. Wanneer u de gegevens voor uw perceel in detail invult en opslaat, ziet u vanzelf het Waterlabel dat op uw gebouw van toepassing is.

De Klimaateffectatlas zet (toekomstige) dreigingen van overstromingen, wateroverlast, droogte en hittestress op de kaart. Vul uw gemeentenaam in en bekijk wat er speelt in uw gebied. De atlas wordt actueel gehouden door een netwerk van kennisinstellingen en adviesbureaus.

Multimedia

De overheid kan verschillende maatregelen nemen om wateroverlast te voorkomen. Ook bij meer hevige buien door toekomstige klimaatverandering. De cartoon laat deze op een interactieve manier zien. Wat zijn goede maatregelen? Wat zijn dure maatregelen?

Scroll naar beneden voor de interactieve cartoon "Klimaatontwikkeling".


De infographic geeft in één overzicht weer welke concrete maatregelen je als bewoner of professional kan toepassen om overlast van regen te voorkomen of om ermee om te gaan.