Op deze kaart zie je het effect van alle bestrijdingsmiddelen (giftige stoffen) samen op het leven in en rond het water in de Nederlandse rivieren en meren. Onderzoek laat zien dat de aanwezigheid van bepaalde stoffen invloed heeft op dat leven. Dit noemen we toxische druk. De waterkwaliteit wordt vaak beoordeeld met vaste normen per stof. Maar de aanwezigheid van meerdere stoffen samen in het oppervlaktewater heeft een opgeteld effect dat schadelijker is dan van de afzonderlijke stoffen: mengseltoxiciteit. Deze kaart geeft een beeld over de toxische druk van dit mengsel aan bestrijdingsmiddelen in het Nederlandse oppervlaktewater.
Toxische druk is op veel plaatsen hoog
De gekleurde bolletjes geven de plaats aan waar bestrijdingsmiddelen gemeten zijn. De kleur van het bolletje laat zien hoe giftig het water is voor in het water levende organismen. Blauw betekent dat de levende dieren en planten geen of weinig last hebben. Op de plek van de rode bolletjes heeft het waterleven heel veel last van bestrijdingsmiddelen. De toxischedruk is daar zeer hoog. Hierdoor kan het aantal soorten dieren en planten afnemen, of zelfs verdwijnen. Het waterleven is een graadmeter voor de waterkwaliteit. Het opsporen en aanpakken van hoge concentraties van bestrijdingsmiddelen en mengsels hiervan is dus belangrijk.
Hoe wordt de kaart gemaakt?
Waterschappen, Rijkswaterstaat en drinkwaterbedrijven nemen jaarlijks watermonsters om de concentratie bestrijdingsmiddelen te meten in het water. Onderzoekers van de Bestrijdingsmiddelenatlas (BMA) van het Centrum voor Milieuwetenschappen Leiden (CML) en van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) rekenden uit, in opdracht van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat, hoeveel effect deze stoffen samen hebben op het leven in en rond het water. Meer informatie is te vinden in de toelichting over de berekening van de mengseltoxiciteit, toxische druk en biodiversiteitsverlies.
Nieuwe versie verwacht
Deze kaart wordt jaarlijks geactualiseerd.
Wie heeft de kaart van Toxische druk gemaakt?
De kaart is gemaakt door het BMA-team van het CML en het (Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu).
Wil je de gegevens van deze kaart gebruiken?
Bezoek het Nationaal Georegister voor meer informatie over deze kaart. Voor vragen over de kaart kan je bij de bestrijdingsmiddelenatlas terecht. Bij andere vragen kun je onze helpdesk mailen.
Deze tekst is opgesteld door Atlas Leefomgeving en voor het laatst bewerkt op 18-05-2026.