Op donderdag 21 mei organiseert de Atlas Leefomgeving de online inspiratiesessie 'Van data naar duiding: hoe zet het (Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu) de leefomgeving op de kaart? Nieuwsgierig? Meld je dan aan!
Hoe tevreden zijn inwoners met het groen in hun woonomgeving? En hoeveel ernstige hinder ervaren zij van geluid? Nieuwe kaarten op de Atlas Leefomgeving tonen hoe mensen hun leefomgeving ervaren. Denk aan groen en of ze verkoeling kunnen vinden buiten de woning. Hoe maakt het (Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu) deze kaarten en wat voor rol speelt het SMAP-model daarin?
Laurens Zwakhals, geograaf en onderzoeker bij het RIVM, licht dit tijdens deze inspiratiesessie toe. Ook vertelt hij wat je wel en juist niet met de kaarten kunt.
Meld je via de knop hieronder aan voor de online inspiratiesessie: “Van data naar duiding: hoe zet het RIVM de leefomgeving op de kaart?”
Nieuwe kaarten op de Atlas Leefomgeving
Op de Atlas Leefomgeving zijn in maart 2026 meerdere nieuwe kaarten toegevoegd:
- Tevreden met groen in de omgeving
- Tevreden met de woning
- Tevreden met woonomgeving
- Verkoeling kunnen vinden in de woning
- Verkoeling kunnen vinden buiten de woning
- Zes Geluidhinder-kaarten
Kaart: Tevreden met groen in de omgeving
Wat is het SMAP-model?
Laurens Zwakhals werkt samen met collega’s aan het SMAP-model: SMall Area estimates for Policymakers. Laurens legt uit: “In 2012 kwam de eerste Gezondheidsmonitor volwassenen en ouderen uit. De Gezondheidsmonitor is een grote enquête met vragen over de gezondheid, het welzijn en de leefstijl van Nederlanders van 18 jaar en ouder. De Gemeentelijke Gezondheidsdienst (GGD'en), het RIVM en het Centraal Bureau voor Statistiek (CBS) voeren dit onderzoek samen uit. In 2024 is deze enquête voor de vijfde keer afgenomen. Ruim 450.000 mensen vulden de enquête in. Zo komt veel informatie beschikbaar over het gedrag en de beleving van de bevolking in Nederland.” Met die informatie zijn ook de kaarten ‘Tevredenheid met groen’ en ‘Verkoeling vinden binnen de woning’ gemaakt.
De wens van diverse gemeenten was om de informatie meer lokaal in beeld te brengen. In 2014 bedachten Laurens en zijn collega’s daarom het SMAP-model. Met dit model maakt het RIVM schattingen op buurtniveau. Laurens licht toe: “Met het SMAP-model voegen wij kenmerken van de bevolking en de woonomgeving toe om de schattingen te verbeteren. Denk aan kenmerken zoals het energielabel van een woning, de gevoelstemperatuur of het percentage groen in een buurt."
Kaart Verkoeling kunnen vinden in de woning
Hoe worden de zes geluidhinder-kaarten gemaakt?
De Gezondheidsmonitor biedt een schat aan informatie over ervaringen, perceptie en gedrag van de Nederlandse bevolking.
Laurens legt uit: “We hadden al kaarten over Geluidbelasting. Op die kaart kon je zien hoeveel geluid er op elke plek in Nederland werd gemeten, in decibel door verkeer op de weg, het spoor en vliegtuigen. Zo’n kaart vertelt je niet of mensen ook echt last hebben van dat geluid. Op sommige plekken is het geluid in decibellen niet zo hoog, maar hebben mensen er wel last van. Of juist andersom: mensen hebben er geen last van, maar er is veel geluid. Om te weten of mensen echt hinder ondervinden van het geluid, moet je het ze daarom vragen. Dat is precies wat er in de Gezondheidsmonitor gebeurt. De kaarten die we maken met de gegevens uit de Gezondheidsmonitor laten geluidhinder zien en niet per se geluidbelasting. Al is er natuurlijk wel een relatie tussen hinder en belasting.”
Kaart: Ernstige geluidhinder wegverkeer
Wat leer je tijdens de sessie?
Tijdens de sessie zal Laurens meer vertellen over het SMAP-model achter de kaarten Tevreden met ..,’ en ‘Verkoeling van…’. Hij legt uit welke afwegingen er bij de kaarten zijn gemaakt en legt verder uit waarom het SMAP-model wel gebruikt kan worden voor de geluidhinderkaarten maar (nog) niet voor de geurhinderkaarten.
Voor wie?
Als je als gemeente of geïnteresseerde benieuwd bent hoe de kaarten precies tot stand zijn gekomen, doe dan mee aan de inspiratiesessie.
Waar en wanneer?
Op donderdag 21 mei 15.30-16.30 uur, online vanuit je eigen werkplek via Microsoft Teams. Digitale inloop vanaf 15.25 uur.
Contact
Heb je vragen over de inspiratiesessie? Stuur een e-mail naar stephanie.wesselink@rws.nl