foto droogte

Droog gevallen boot bij lage rivierstand

Wordt het droger en waar?

In Nederland is het regelmatig droog. De temperatuur stijgt door klimaatverandering en daarom verdampt meer water. Er verdampt extra veel water tijdens zonnig en warm weer. Ook gebruiken wij veel water. Wij hebben water nodig om te drinken, te douchen, te koken en te wassen. Maar ook de landbouw en veeteelt gebruikt veel water voor het maken van groente, fruit en vlees.

Waar is het droger geworden? Aan de kust is de hoeveelheid regen die valt tussen april en september toegenomen. In het binnenland is de hoeveelheid regen hetzelfde gebleven of afgenomen. De droogteproblemen zijn daarom groter voor bepaalde delen van Nederland.

foto

Verdroogde boom met op de achtergrond blauwe lucht

Wat zijn de gevaren van droogte?

Veendijken kunnen bezwijken tijdens droogte  Overstromingsgevaar dreigt dan voor bewoners achter de dijk. Dijkbewakers controleren vaker op scheuren of houden dijken nat om scheuren te voorkomen. Door droogte zakt het grondwater. Veengronden drogen uit. Hierdoor gaat het veen rotten (oxideren) en komt veel CO2 vrij en de bodem zakt

Er is een grotere kans op natuurbranden Wanneer bossen droger worden door veel verdamping. Om natuurbranden te blussen is het belangrijk dat er voldoende water staat in plassen en meren. Het herstel van een natuurgebied na een brand duurt jaren. Bossen en heide hebben we hard nodig voor biodiversiteit en onze ontspanning.

Houten funderingspalen van huizen vallen droog Palen komen boven het grondwater te staan bij te veel droogte. Het hout van de palen komt dan in contact met zuurstof. Palen gaan dan schimmelen en rotten (paalrot). Huiseigenaren krijgen daardoor veel stress, want herstel kosten zijn erg hoog.

Funderingskaart

Kaart funderingsproblematiek

Door lage grondwaterstanden kan fundering droog te komen liggen. Op de kaart kan je zien waar dit mogelijk het geval is.

Bodemdalingskaart

Kaart van Nederland met kleur van rood naar blauw die staat voor bodemdaling

Op de bodemdalingskaart is te zien waar de bodem in Nederland daalt en hoe snel

Foto

Droogte in park

Droogte en je gezondheid

In de kustgebieden kan door droogte de bodem zouter worden door binnendringen van zeewater. Speel hierop in door planten en gewassen te verbouwen die zoute grond tolereren. Zeekool, zeekraal en sommige rassen aardappelen groeien ook op zoutere grond. Of heel Nederland in de toekomst gemiddeld droger wordt is nog onduidelijk

Zoet water wordt schaars in de zomer. Juist dan is de vraag naar water hoog voor bijvoorbeeld landbouw, koelwater, zwemwater en drinkwater. Bij te weinig regen wordt extra grondwater of oppervlaktewater opgepompt. Dit zorgt voor zowel lokale droogte waardoor vruchtbare grond kan wegwaaien als voor slechtere waterkwaliteit.

Daarnaast kan in sommige delen van het binnenland minder water worden aangevoerd via rivieren. Aanvoer vanuit rivieren is belangrijk om de grondwaterstand op peil te houden en zo droogte tegen te gaan. Vooral direct naast de rivieren speelt dat een grote rol. Een laag rivierpeil levert ook problemen op voor de binnenvaart.

Luchtkwaliteit

Bij droogte is er meer fijnstof in de lucht, want het regent niet uit. Meer fijnstof in een droge periode is belastend voor mensen met longproblemen. Veel autoverkeer, houtkachels, barbecues en open haarden zijn sterke vervuilers. Door het gebruik van deze vervuilers te minimaliseren kan het fijnstof verminderen.

Stofwolken

Stofwolken bestaan uit fijne deeltjes stof, grond, zand, micro-organismen zoals bacteriën, sporen of schimmels. Stofwolken kunnen ontstaan bij harde wind op een onbedekte (landbouw)bodem bij droogte of na een brand. Stofwolken kunnen het zicht verminderen in het verkeer. Mensen kunnen last krijgen van hun longen als ze stof inademen. Bij zo’n stofwolk verdwijnt de vruchtbare laag van de bodem, waardoor economische schade in de landbouw kan ontstaan.

Infectieziekten

Na perioden van droogte kan zware regenval uitbraken van infectieziekten veroorzaken. Mest en riooloverstorten bestaan uit ziektekiemen en spoelen af in sloten en grondwater. Dit water kan op straat komen te staan. Ook kan de waterkwaliteit achteruitgaan. Door verdamping van water in een droge periode ontstaan hogere concentraties stoffen in het oppervlaktewater. Dit kan weer gevolgen hebben voor drinkwatervoorzieningen.

Stroomuitval

Ondergrondse elektriciteitskabels koelen met grondwater. Wanneer het grondwaterpeil zakt door droogte worden de kabels niet meer gekoeld. Om oververhitting te voorkomen is er een beperking op het elektriciteitstransport. Dit kan leiden tot stroomtekort.

foto

Verdord gras in het park

Wat kan ik doen tegen droogte?

  • Vooral met droog weer hebben mensen met longproblemen meer last van sterke luchtvervuilers zoals autoverkeer, houtkachels, barbecues en open haarden. Houd daar rekening mee en let op het stookalert.
  • Afval in natuurgebieden kan zorgen voor een natuurbrand (denk aan glasreflectie in dor gras). Gooi daarom altijd je afval weg in een prullenbak. Is er geen prullenbak? Neem het mee naar huis om weg te gooien. Ook brandend materiaal, zoals een sigarettenpeuk of een bbq in het bos, is gevaarlijk voor de natuur en bij droogte verboden.
  • Door regenwater op te vangen, ondergronds of in een regenton, zorg je voor een waterreserve. In tijden van droogte kan je hiermee de tuin mooi en gezond houden zónder veel drinkwater te gebruiken.
  • Veel planten kunnen best tegen een beetje droogte. Let daarop bij het kopen van planten. Zo hoef je in de zomer niet elke dag je planten te sproeien. Als je sproeit doe dat dan ’s ochtends vroeg of ’s avonds laat .
  • Houd het nieuws in de gaten voor het hitteplan, stookalert en noodweercodes na of tijdens periodes van droogte.

foto droogte

Boomspiegels krijgen water met een tractor

Droogtebeleid

Om de gevolgen van periodes van droogte te verminderen, neemt de overheid maatregelen. De maatregelen zijn om water vast te houden, water aan te voeren en minder water te gebruiken. In droge periodes voeren de waterbeheerders zoetwater aan, uit rivieren en uit het IJsselmeer. Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat, de waterschappen en de provincies bepalen gezamenlijk waar het beperkt beschikbare water heen gaat. 

Groen bedekt de bodem tegen uitdrogen en houdt vocht vast. In bebouwd gebied zorgt de overheid voor meer (kleine) parken en groenstroken. Zo kan regenwater de grond in zakken in plaats van in het riool stromen. En bouwt de bodem een voorraad op voor droge periodes.

Deltaprogramma zoetwater De overheid verwacht dat in de toekomst vaker problemen met droogte zullen optreden. De vraag naar zoetwater neemt waarschijnlijk toe en het klimaat verandert. De overheid heeft als onderdeel van het Deltaprogramma een deltabeslissing Zoetwater opgesteld. Hierdoor is meer duidelijkheid over de beschikbaarheid van water.

Kijk ook eens bij

Overstroming

Luchtfoto van de Deltawerken

De zeespiegel stijgt en rivieren moeten meer water afvoeren.

Natter

Regen met paraplu

Het gaat harder en meer regenen door klimaatverandering. Hoe kunnen we hiermee omgaan?

Hitte

Spelende kinderen in waterfonteinen

We krijgen vaker te maken met warme dagen en hittegolven.