Atlasmedewerker beklimt natte koeltoren

Vanaf het Beatrixtheater is het uitzicht prachtig. Atlasmedewerker Cindy Vros stond op het dak, met mondkapje. Ze deed mee aan de training ‘toezicht houden bij natte koeltorens'.

18-04-2016 | 9:09

Foto bij Atlasmedewerker beklimt natte koeltoren
Deze cursus vond vorige week plaats. Er was een divers publiek aanwezig, waaronder medewerkers van gemeenten, omgevingsdiensten en het Rijksvastgoedbedrijf. Allemaal mensen die voor hun werk toezicht moeten houden op natte koeltorens. Cursusleider Jan Rullens, van Kenniscentrum InfoMil, leidde iedereen door de dag en de vele informatie heen. Cindy Vros presenteerde de meldingentool die sinds 31maart in de Atlas Leefomgeving zit en bedoeld is om het aantal natte koeltorens in kaart te brengen. Cindy: "Je merkt dat gemeenten ermee bezig zijn. Er staan inmiddels 203 natte koeltorens gemeld op de kaart. Er zijn ook nog ongeveer 160 meldingen gedaan die momenteel wachten op goedkeuring. Je ziet de teller oplopen, dat is mooi."


De natte koeltoren

Slechts een beperkt aantal mensen weet wat een natte koeltoren is. Vandaar even een korte toelichting. Natte koeltorens zijn installaties die gebruikt worden voor proceskoeling of voor interne klimaatbeheersing. Het gaat om het afvoeren van overtollige warmte door middel van het vernevelen van water in een open constructie. Bij onvoldoende onderhoud en beheer kunnen deze installaties leiden tot de verspreiding van legionellabacteriën.

Naar schatting zijn er zo'n 4000 natte koeltorens in Nederland, maar van slechts een zeer beperkt aantal is de locatie bekend. Om als samenleving meer inzicht te krijgen in de precieze plekken van die installaties kan iedereen sinds kort een melding doen van de (mogelijke) aanwezigheid van een natte koeltoren. Je maakt hiervoor een account aan op de website en geeft via de kaart de locatie op. Het bevoegd gezag krijgt deze melding binnen en kan deze goed- of afkeuren (afkeuren als het niet blijkt te gaan om een natte koeltoren).


De onderkant van de natte koeltoren

Op het dak staat het zichtbare deel van de installatie, de uitlaat, binnen in het gebouw de ‘onzichtbare' waterbehandelingsinstallatie. De beheerder van een koeltoren draagt zorg voor het juiste onderhoud van de installatie. "Je moet weten hoe iets goed beheerd wordt om er toezicht op te houden," zo zegt Jan. Vandaar dat de deelnemers een uitgebreide blik wierpen op het waterbeheersysteem van de koeltoren op het Beatrixtheater. Jan Rullens oogde uitermate tevreden over deze opstelling. "Er is hier een beheerplan, een logboek en de biociden staan in een lekbak. Keurig! Zo zou ik het graag overal willen zien."

De biociden zijn nodig om te voorkomen dat het water leven in zich krijgt. Want ‘biologie' in het water is voeding voor bacteriën en daarmee neemt de kans op legionella toe. Overigens blijkt het lang niet altijd duidelijk te zijn wie precies de beheerder van een natte koeltoren is. Niet zelden loopt een toezichthouder er tegenaan dat de huurders van een pand eerst moeten uitzoeken wie er eigenlijk verantwoordelijk is voor de natte koeltorens.


Wanneer gedijt legionella?

Jan Rullens sprenkelt door de dag heen vele interessante weetjes over legionella rond. Zo meldden we hier al dat het een bacterie is. Een bacterie die algemeen aanwezig is in zoetwater. Zodra de temperatuur van het water boven de 20 graden komt, gaat legionella geleidelijk groeien. De bacterie komt voluit tot ontwikkeling in rustig of stilstaand water van zo'n 40 graden. Vandaar ook dat er een aantal momenten is dat er extra opgelet dient te worden: als de installatie na enige tijd uit te hebben gestaan, weer aangezet wordt en als de watertemperatuur erg hoog oploopt. Dat doet gelijk denken aan die andere situaties waarin er –bij slecht beheer althans- kans is op de ontwikkeling van legionella: douches, fonteinen, zwembaden en indoor waterpartijen (bijvoorbeeld in winkels).


Buiten op de natte koeltoren

Tijd om naar buiten te gaan. "Wat een geweldig uitzicht hadden we daar," aldus Cindy. En daar was iedereen het mee eens. Alhoewel een toezichthouder uit Limburg verzuchtte: "In Venlo hebben ze helaas niet van die hoge gebouwen." Vervolgens werden de mondkapjes opgedaan en de toren beklommen. De kapjes dienen ter bescherming tegen de damp.

Aangezien we geleidelijk richting de zomer gaan, zullen steeds meer natte koeltorens in werking treden. Vooral in het voor- en najaar zijn de dampen goed te zien, omdat de omgevingslucht vaak relatief koel is. De damp condenseert dan en toont een ‘wolkje'. In de loop van de zomer is het dikwijls te warm om een dergelijke walm uit de toren te kunnen zien. Er komt dan dus wel degelijk vocht uit de torens, maar dat is vaak alleen in de onzichtbare gasvorm.

We gaan ervan uit dat de komende maanden steeds meer natte koeltorens in onze Atlas verschijnen. Nieuwsgierig hoe dat in uw omgeving zit? Kijk dan op de kaart

Naar de kaarten
Naar achtergrondinformatie

Atlasmedewerker beklimt natte koeltoren

Vanaf het Beatrixtheater is het uitzicht prachtig. Atlasmedewerker Cindy Vros stond op het dak, met mondkapje. Ze deed mee aan de training ‘toezicht houden bij natte koeltorens'.

18-04-2016 | 9:09

Foto bij Atlasmedewerker beklimt natte koeltoren
Deze cursus vond vorige week plaats. Er was een divers publiek aanwezig, waaronder medewerkers van gemeenten, omgevingsdiensten en het Rijksvastgoedbedrijf. Allemaal mensen die voor hun werk toezicht moeten houden op natte koeltorens. Cursusleider Jan Rullens, van Kenniscentrum InfoMil, leidde iedereen door de dag en de vele informatie heen. Cindy Vros presenteerde de meldingentool die sinds 31maart in de Atlas Leefomgeving zit en bedoeld is om het aantal natte koeltorens in kaart te brengen. Cindy: "Je merkt dat gemeenten ermee bezig zijn. Er staan inmiddels 203 natte koeltorens gemeld op de kaart. Er zijn ook nog ongeveer 160 meldingen gedaan die momenteel wachten op goedkeuring. Je ziet de teller oplopen, dat is mooi."


De natte koeltoren

Slechts een beperkt aantal mensen weet wat een natte koeltoren is. Vandaar even een korte toelichting. Natte koeltorens zijn installaties die gebruikt worden voor proceskoeling of voor interne klimaatbeheersing. Het gaat om het afvoeren van overtollige warmte door middel van het vernevelen van water in een open constructie. Bij onvoldoende onderhoud en beheer kunnen deze installaties leiden tot de verspreiding van legionellabacteriën.

Naar schatting zijn er zo'n 4000 natte koeltorens in Nederland, maar van slechts een zeer beperkt aantal is de locatie bekend. Om als samenleving meer inzicht te krijgen in de precieze plekken van die installaties kan iedereen sinds kort een melding doen van de (mogelijke) aanwezigheid van een natte koeltoren. Je maakt hiervoor een account aan op de website en geeft via de kaart de locatie op. Het bevoegd gezag krijgt deze melding binnen en kan deze goed- of afkeuren (afkeuren als het niet blijkt te gaan om een natte koeltoren).


De onderkant van de natte koeltoren

Op het dak staat het zichtbare deel van de installatie, de uitlaat, binnen in het gebouw de ‘onzichtbare' waterbehandelingsinstallatie. De beheerder van een koeltoren draagt zorg voor het juiste onderhoud van de installatie. "Je moet weten hoe iets goed beheerd wordt om er toezicht op te houden," zo zegt Jan. Vandaar dat de deelnemers een uitgebreide blik wierpen op het waterbeheersysteem van de koeltoren op het Beatrixtheater. Jan Rullens oogde uitermate tevreden over deze opstelling. "Er is hier een beheerplan, een logboek en de biociden staan in een lekbak. Keurig! Zo zou ik het graag overal willen zien."

De biociden zijn nodig om te voorkomen dat het water leven in zich krijgt. Want ‘biologie' in het water is voeding voor bacteriën en daarmee neemt de kans op legionella toe. Overigens blijkt het lang niet altijd duidelijk te zijn wie precies de beheerder van een natte koeltoren is. Niet zelden loopt een toezichthouder er tegenaan dat de huurders van een pand eerst moeten uitzoeken wie er eigenlijk verantwoordelijk is voor de natte koeltorens.


Wanneer gedijt legionella?

Jan Rullens sprenkelt door de dag heen vele interessante weetjes over legionella rond. Zo meldden we hier al dat het een bacterie is. Een bacterie die algemeen aanwezig is in zoetwater. Zodra de temperatuur van het water boven de 20 graden komt, gaat legionella geleidelijk groeien. De bacterie komt voluit tot ontwikkeling in rustig of stilstaand water van zo'n 40 graden. Vandaar ook dat er een aantal momenten is dat er extra opgelet dient te worden: als de installatie na enige tijd uit te hebben gestaan, weer aangezet wordt en als de watertemperatuur erg hoog oploopt. Dat doet gelijk denken aan die andere situaties waarin er –bij slecht beheer althans- kans is op de ontwikkeling van legionella: douches, fonteinen, zwembaden en indoor waterpartijen (bijvoorbeeld in winkels).


Buiten op de natte koeltoren

Tijd om naar buiten te gaan. "Wat een geweldig uitzicht hadden we daar," aldus Cindy. En daar was iedereen het mee eens. Alhoewel een toezichthouder uit Limburg verzuchtte: "In Venlo hebben ze helaas niet van die hoge gebouwen." Vervolgens werden de mondkapjes opgedaan en de toren beklommen. De kapjes dienen ter bescherming tegen de damp.

Aangezien we geleidelijk richting de zomer gaan, zullen steeds meer natte koeltorens in werking treden. Vooral in het voor- en najaar zijn de dampen goed te zien, omdat de omgevingslucht vaak relatief koel is. De damp condenseert dan en toont een ‘wolkje'. In de loop van de zomer is het dikwijls te warm om een dergelijke walm uit de toren te kunnen zien. Er komt dan dus wel degelijk vocht uit de torens, maar dat is vaak alleen in de onzichtbare gasvorm.

We gaan ervan uit dat de komende maanden steeds meer natte koeltorens in onze Atlas verschijnen. Nieuwsgierig hoe dat in uw omgeving zit? Kijk dan op de kaart

Naar de kaarten
Naar achtergrondinformatie